Europees Parlement geeft groen licht voor digitale euro

De Europese Unie heeft een belangrijke stap gezet richting de invoering van een digitale euro. De ECON-commissie van het Europees Parlement gaf dinsdag groen licht voor het wettelijke kader achter de nieuwe digitale munt, waardoor de eindfase van het wetgevingsproces kan beginnen.

De timing is geen toeval. Europa maakt zich steeds meer zorgen over de dominante positie van Amerikaanse betaalbedrijven en de snelle groei van dollar-gebaseerde stablecoins. De digitale euro moet ervoor zorgen dat de EU meer grip houdt op haar eigen financiële systeem en minder afhankelijk wordt van buitenlandse spelers.

Minder afhankelijk van Visa en Mastercard

De Europese Centrale Bank (ECB) werkt al sinds 2021 aan de ontwikkeling van een digitale euro, maar het project kende de afgelopen jaren verschillende vertragingen door politieke discussies binnen de Europese Unie.

De geopolitieke ontwikkelingen hebben de urgentie inmiddels vergroot. Europese beleidsmakers maken zich steeds meer zorgen over de dominante rol van Amerikaanse betaalbedrijven zoals Visa en Mastercard in het Europese betalingsverkeer. Daarnaast groeit de invloed van dollar-gebaseerde stablecoins, die steeds vaker worden gebruikt voor internationale betalingen.

Volgens de ECB kan een digitale euro dienen als een Europees alternatief dat de strategische autonomie van de EU versterkt. Daarmee zou Europa minder afhankelijk worden van buitenlandse betalingsnetwerken en meer controle houden over zijn eigen financiële infrastructuur.

De centrale bank reageerde positief op de stemming in het Europees Parlement. Volgens de ECB vormt het besluit een belangrijke stap richting een digitale euro die naast contant geld kan bestaan en de Europese betaalmarkt toekomstbestendiger moet maken.

Zowel online als offline digitale euro

Een belangrijk discussiepunt was of de digitale euro zowel online als offline beschikbaar moet worden. Vooral die offline functie ligt gevoelig, omdat gebruikers daarmee ook zonder internetverbinding zouden kunnen betalen.

Sommige Europarlementariërs wilden eerst alleen een offline versie invoeren. Een online variant zou pas later volgen, als de private sector geen goed alternatief zou ontwikkelen.

De ECB verzette zich daartegen. Volgens de centrale bank zijn beide versies nodig om de digitale euro echt bruikbaar te maken voor consumenten en bedrijven. Het Europees Parlement is daar nu in meegegaan.

Rapporteur Fernando Navarrete benadrukt dat de digitale euro contant geld niet moet vervangen.

“Het doel is niet om mensen naar een specifieke betaalmethode te sturen, maar om meer keuzevrijheid te bieden,” aldus Navarrete.

Lancering digitale euro mogelijk in 2029

Hoewel de digitale euro opnieuw een belangrijke politieke horde heeft genomen, zal de invoering nog enkele jaren duren. De ECB mikt momenteel op een lancering rond 2029.

Voordat het zover is, wil de centrale bank eerst uitgebreid testen hoe de digitale munt functioneert in de praktijk. Daarom staat een proefperiode van twaalf maanden gepland, waarin een bètaversie van de digitale euro wordt getest onder realistische omstandigheden.

Aan die pilot doen geselecteerde betaaldienstverleners, banken en winkeliers uit de eurozone mee. De ECB wil daarmee onder meer beoordelen of het systeem veilig, betrouwbaar en schaalbaar genoeg is om uiteindelijk door honderden miljoenen Europeanen te worden gebruikt.

Pas als die testfase succesvol verloopt en de definitieve wetgeving is afgerond, kan de digitale euro daadwerkelijk worden uitgerold binnen de Europese Unie.

ECB werkt ook aan digitale euro voor banken

Naast de digitale euro voor consumenten werkt de ECB ook aan een aparte digitale munt voor financiële instellingen.

In maart presenteerde de centrale bank hiervoor een nieuwe routekaart. Daarbij wordt onderzocht hoe transacties op blockchainnetwerken kunnen worden afgewikkeld met digitaal centralebankgeld.

De ECB verwacht in 2028 een blauwdruk klaar te hebben voor het zogenoemde Appia-project. Als tussenstap wil de centrale bank in het derde kwartaal van 2026 al een systeem lanceren dat blockchainplatformen koppelt aan bestaande Europese betalingsinfrastructuur.

Met de goedkeuring van de ECON-commissie lijkt de digitale euro daarmee dichterbij dan ooit. De komende onderhandelingen bepalen uiteindelijk hoe de digitale munt eruit gaat zien en welke rol deze gaat spelen binnen het Europese financiële systeem.