Fed-bestuurder: mogelijk meerdere renteverhogingen nodig – maar kan dat wel?

Aan het begin van het jaar rekende de markt nog op renteverlagingen vanuit de Amerikaanse centrale bank, maar door de oorlog met Iran is de vrees ontstaan voor een nog strenger beleid. Fed-bestuurder Beth Hammack denkt dat er mogelijk meerdere renteverhogingen nodig zijn om de inflatie terug te brengen naar de doelstelling van 2 procent.

De vraag is alleen of de Fed zich dat wel kan veroorloven.

‘Eén verhoging doet niet zo veel’

“Ik zou zeggen dat één beweging van 25 basispunten over het algemeen waarschijnlijk niet zo veel doet voor de economie”, zei de president van de Federal Reserve Bank of Cleveland gisteren tegen Yahoo Finance. Het worden er “waarschijnlijk een aantal”, al wil ze daar niet op vooruitlopen.

Hammack stemde op 29 juli tegen het besluit om de rente op 3,50 tot 3,75 procent te laten staan. Ze had nog twee andere Fed-presidenten aan haar zijde, maar de overige negen leden van het rentecomité wilden de rente ongemoeid laten.

Volgens Hammack wordt de economie met het huidige renteniveau amper afgeremd. Bedrijven zeggen haar namelijk dat ze hun groei-investeringen niet inhouden vanwege de rente.

Ze spreekt van een verbredende inflatie. De prijsstijgingen zitten niet meer in een paar hoekjes van de economie, maar duiken in steeds meer categorieën op.

Haar collega’s rekenden erop dat de importheffingen de prijzen één keer zouden opjagen en dat energie zou meezakken met de olieprijs. Beide schokken bleven hangen, en de AI-investeringsgolf maakte technologie daarbovenop duurder.

Haar tweede zorg is de verankering, oftewel het risico dat mensen hoge inflatie normaal gaan vinden. Hoe langer de prijzen boven 2 procent stijgen, hoe duurder het wordt om dat beeld om te draaien.

Toch wil Hammack niet vol op de rem, want ze vergelijkt een verhoging met afremmen voor een stopbord om soepel tot stilstand te komen.

“Niets zou me een beter gevoel geven dan ongelijk te hebben, dat we de beleidskoers moeten aanpassen om de inflatie terug bij het doel te krijgen”, zei ze. “Maar van waar ik zit, zie ik hem gewoon niet uit zichzelf terugkomen.”

Waarom de Fed klem zit

De Fed heeft twee mandaten: prijzen stabiel houden en zorgen voor maximale werkgelegenheid. Die twee wijzen nu precies de andere kant op.

De inflatie zit nu al vijf jaar boven het streefdoel van 2 procent en vraagt dus om een hogere rente. De arbeidsmarkt daarentegen heeft juist steun nodig in de vorm van een lagere rente.

Vrijdag bleek uit het banenrapport dat er in juli 23.000 banen zijn verdwenen, wat het derde grootste banenverlies sinds de coronapandemia in 2020 markeert.

Drie schokken lopen nu door elkaar heen. De importheffingen maakten producten duurder, de AI-investeringsgolf jaagt de prijzen van technologie op, en energie is fors duurder geworden door de geblokkeerde Straat van Hormuz.

Die laatste weegt het zwaarst. Bij de pomp is een dure olieprijs meteen zichtbaar. Via transport, productie en kunstmest sijpelt hij er later ook in de rest van de prijzen bij.

Normaal ontstaat inflatie doordat mensen meer willen kopen dan er gemaakt wordt. Bedrijven verhogen dan hun prijzen, en omdat personeel schaars wordt, gaan de lonen daarna mee omhoog.

Tegen dat soort inflatie grijpt een hogere rente de oorzaak aan. Lenen wordt duurder, bedrijven investeren minder en de vraag koelt af.

Nu komt de inflatie van de aanbodkant. Een hogere rente drukt de prijzen dan nog steeds, maar zorgt er niet voor dat er meer olie door de Straat van Hormuz gaat.

En vanwege de immense staatsschuld van het land is er eigenlijk helemaal geen ruimte om de rente significant te verhogen. Die is opgelopen tot boven de 40 biljoen dollar en daarmee betaalt de schatkist al meer dan 24 miljard dollar per week aan rentekosten.

Een derde van die schuld loopt binnen een jaar af en moet dan doorgerold worden. Elke verhoging van de beleidsrente tikt zo door in de begroting. Officieel telt dat niet mee, want de Fed hoeft de boekhouding van Washington niet te bewaken.

Na de persconferentie van voorzitter Kevin Warsh liep de dertigjare rente op naar het hoogste niveau sinds 2007 van 5,28 procent. Daarmee laat de markt zien dat het twijfelt of de Fed de inflatie wel echt gaat bestrijden. In juni kwam de consumentenprijsindex (CPI) binnen op 3,5 procent en morgen komen de cijfers van juli.