Heliumprijs verdubbelt door Iran-oorlog – chips en ziekenhuizen in gevaar

De oorlog met Iran verstoort veel meer dan alleen de olie- en gasmarkt. De prijs van helium is sinds het begin van het conflict al verdubbeld en dreigt verder te stijgen.

Dat raakt industrieën die de meeste mensen niet direct met het Midden-Oosten associëren. Van MRI-scanners in ziekenhuizen tot de productie van computerchips: allemaal zijn ze afhankelijk van helium.

Qatar levert een derde van alle helium

Qatar is na de Verenigde Staten de grootste heliumproducent ter wereld en levert ongeveer een derde van de mondiale voorraad. In 2025 produceerde het land zo’n 63 miljoen kubieke meter.

Helium wordt gewonnen als bijproduct van de verwerking van aardgas. Toen QatarEnergy begin maart de productie bij Ras Laffan stillegde na Iraanse aanvallen, stopte niet alleen de LNG-export. Ook de heliumproductie viel stil.

Daardoor verliest de markt maandelijks ongeveer 5,2 miljoen kubieke meter helium.

Het probleem is dat helium nauwelijks kan worden opgeslagen. In vloeibare vorm verdampt het langzaam en moet het binnen ongeveer 45 dagen bij de eindgebruiker zijn. Wereldwijd bestaat er vrijwel geen reservecapaciteit.

Heliumprijzen al verdubbeld

Volgens heliumconsultant Phil Kornbluth zijn de spotprijzen al verdubbeld sinds het conflict begon.

Als de verstoring 60 tot 90 dagen aanhoudt, kunnen de prijzen nog eens 25 tot 50 procent stijgen. In het extreme scenario kan helium zelfs boven 2.000 dollar per duizend kubieke voet uitkomen. Dat zou meer dan vier keer het prijsniveau van begin 2026 zijn.

De heliummarkt werkt bovendien anders dan de meeste grondstoffenmarkten. Het grootste deel van het aanbod wordt verkocht via langetermijncontracten in plaats van op een transparante spotmarkt.

Daardoor komen prijssignalen trager door, terwijl de fysieke schaarste al voelbaar is.

Chipproductie en ziekenhuizen afhankelijk van helium

Helium is onvervangbaar in een aantal cruciale toepassingen.

In de chipindustrie wordt het gebruikt om hitte af te voeren tijdens het productieproces en bij lithografie, de techniek waarmee circuits op siliciumwafers worden gedrukt. Qatar huisvest bovendien een van slechts twee fabrieken ter wereld die helium van halfgeleiderkwaliteit produceren.

Het Zuid-Koreaanse parlementslid Kim Young-bae waarschuwde vorige week dat de oorlog de aanvoer van essentiële chipproductiematerialen kan verstoren. Zuid-Korea importeerde vorig jaar bijna 65 procent van zijn helium uit Qatar.

Ook ziekenhuizen zijn sterk afhankelijk van helium. MRI-scanners gebruiken vloeibaar helium om hun supergeleidende magneten te koelen. Zonder helium functioneren deze apparaten simpelweg niet.

Bij een langdurige schaarste zullen leveranciers daarom prioriteit moeten geven aan medische toepassingen en chipproductie. Andere toepassingen, zoals lassen of duikuitrusting, kunnen dan worden beperkt.

Alternatieven lossen probleem niet snel op

De Verenigde Staten zijn weliswaar de grootste producent ter wereld, maar hebben onvoldoende overcapaciteit om het Qatarese tekort volledig op te vangen.

Ook Rusland en Algerije produceren helium, terwijl Canada werkt aan het opschalen van productie in de provincie Saskatchewan. Toch duurt het maanden voordat nieuwe volumes op de markt komen.

Volgens Kornbluth is het inmiddels moeilijk voor te stellen dat de heliumproductie minder dan twee tot drie maanden stil zal liggen. Zelfs als het conflict morgen eindigt, kan het vier tot zes maanden duren voordat de toeleveringsketen volledig hersteld is.

De oorlog met Iran dreigt daarmee niet alleen een energiecrisis te veroorzaken, maar raakt ook cruciale sectoren van de wereldeconomie die weinig mensen met het conflict in verband brengen.