Iran wil Hormuz heropenen zonder de sleutel af te geven

Iran zegt een akkoord te hebben bereikt met Oman over een nieuwe scheepvaartroute door de Straat van Hormuz. Dat is potentieel groot nieuws voor de oliemarkt.

De Straat van Hormuz is één van de belangrijkste knelpunten ter wereld. Normaal gesproken gaat ongeveer een vijfde van de mondiale olie- en gasstromen door deze smalle vaarroute. Sinds de oorlog tussen de Verenigde Staten, Israël en Iran is het scheepsverkeer zwaar verstoord.

Als Hormuz echt weer opengaat, kan dat de olieprijs verder omlaag drukken en de inflatievrees op financiële markten verminderen. Maar zover is het nog niet.

Akkoord met Oman, geen deal met de VS

Volgens Iran zijn Teheran en Muscat het eens geworden over de geografische coördinaten van een bevaarbaar kanaal. Een gezamenlijke verklaring over een tijdelijke regeling zou in de laatste fase zitten.

Toch blijft Iran voorzichtig. De Iraanse regering stelt dat een akkoord met Oman niet automatisch betekent dat schepen veilig kunnen passeren zolang de Verenigde Staten hun blokkade van Iraanse havens handhaven.

Daarmee blijft de kern van het conflict overeind. Iran wil controle houden over de Straat van Hormuz. De Verenigde Staten willen juist dat de route volledig vrij toegankelijk wordt voor internationale scheepvaart.

Trump wil lagere olieprijzen

Voor Donald Trump is heropening van Hormuz inmiddels een topprioriteit. Hoge olie- en benzineprijzen zijn politiek gevaarlijk, zeker richting de tussentijdse verkiezingen in november. Daarom wil Washington zo snel mogelijk een deal die de energiemarkt kalmeert.

Trump stelde eerder dat er “veel vooruitgang” is geboekt en dat een akkoord snel mogelijk is. Iran ontkent ondertussen dat er directe onderhandelingen met de Verenigde Staten plaatsvinden. Wel zegt Teheran berichten uit Washington te hebben ontvangen dat de Amerikaanse regering bereid is terug te keren naar eerdere afspraken.

Dat verwijst waarschijnlijk naar het voorlopige akkoord van juni, dat uiteindelijk stukliep door ruzie over controle van de vaarroute.

Tijdelijke oplossing voor twee tot vier maanden

Volgens Iran kan de nieuwe route, als die wordt ingevoerd, twee tot vier maanden worden gebruikt. Eerst zouden Iraanse schepen, waaronder olietankers, door het gebied varen om te controleren of de route vrij is van mijnen. Daarna zou de doorgang breder kunnen worden geopend voor commerciële schepen.

Een belangrijk detail is dat Iran nadrukkelijk invloed wil houden.

Binnenkomende schepen zouden door Iraanse wateren varen. Ook uitgaande schepen zouden op bepaalde stukken door Iraans gebied gaan. Daarmee behoudt Teheran een mate van soevereiniteit over de chokepoint.