Het Internationaal Energieagentschap (IEA) wil de grootste vrijgave van strategische oliereserves uit de geschiedenis doorvoeren. Tijdens een spoedvergadering dinsdag presenteerde het agentschap een plan dat het record van 182 miljoen vaten uit 2022 overtreft, toen reserves werden ingezet na de Russische invasie van Oekraïne.
De 32 lidstaten beslissen woensdag. Maar het plan is kwetsbaar: één enkel land dat bezwaar maakt, kan de hele vrijgave vertragen.
Het voorstel werd dinsdagavond gecirculeerd onder energiefunctionarissen tijdens een spoedoverleg, meldt de Wall Street Journal. De G7-landen hadden het IEA eerder deze week al gevraagd om scenario’s voor te bereiden. De Franse minister van Financiën Lescure bevestigde dat landen klaarstaan om reserves in te zetten als dat nodig is.
De 32 IEA-lidstaten beschikken gezamenlijk over minstens 1,2 miljard vaten olie in noodvoorraden. Woensdag stemmen ze over het voorstel. Het wordt aangenomen tenzij een land bezwaar maakt, maar zelfs één protest kan het plan vertragen.
De oorlog rond Iran heeft de wereldwijde olievoorziening op meerdere fronten geraakt. De Straat van Hormuz is vrijwel gesloten, waardoor miljoenen vaten olie en brandstof vastzitten op tankers die de doorgang niet kunnen passeren. Aanvallen op raffinaderijen in de regio, waaronder de grootste van de Emiraten, hebben de productiecapaciteit verder beschadigd.
Het resultaat is dat zo’n 6% van de wereldwijde olieproductie is weggevallen. Prijzen van kerosine, benzine, diesel en gas zijn wereldwijd omhooggeschoten. Brent-olie bereikte twee dagen geleden een hoogtepunt van 119 dollar per vat en handelt nu rond 88 dollar, mede door de verwachting dat reserves worden vrijgegeven.
Het IEA heeft in zijn geschiedenis vijf keer eerder strategische reserves vrijgegeven: tijdens de aanloop naar de eerste Golfoorlog, na de orkanen Rita en Katrina in 2005, bij het uitbreken van de burgeroorlog in Libië in 2011, en tweemaal in 2022 na de invasie van Oekraïne.
Maar eerdere vrijgaves hadden niet altijd het gewenste effect. In 2022 stegen de olieprijzen aanvankelijk juist, omdat markten de vrijgave interpreteerden als een signaal dat de crisis ernstiger was dan gedacht. Pas later hielpen ze de prijzen te drukken.
De vraag is of het dit keer anders gaat. Zolang de Straat van Hormuz dicht blijft en het conflict voortduurt, verdwijnt de oorzaak van het tekort niet. Reserves kopen tijd, maar ze lossen het onderliggende probleem niet op.
Voorspellingsmarkten Kalshi en Polymarket geven weinig hoop op snel herstel van de scheepvaart door de Straat van Hormuz.
Iran zakt weg door oorlog met VS terwijl blokkade van Straat van Hormuz wereldhandel verstoort en inflatie en armoede snel toenemen in land.
Beurzen stijgen ondanks oorlog. ING legt uit waarom beleggers optimistisch blijven en welke risico’s nog spelen op de markten wereldwijd.
De mislukte vredesgesprekken met Iran drukken maandag op aandelen. Analisten verwachten een stijgende dollar en olieprijs. De schade kan meevallen als markten het als uitstel zien.
Heeft China lak aan de Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz? Wat heeft dit te betekenen voor het conflict en de markten?
De scheepvaart door Hormuz is opnieuw tot stilstand gekomen nadat de VS voor het eerst een Iraans schip in beslag namen. De olieprijs stijgt.
