IEA waarschuwt voor nieuwe olieprijsschokken door snel dalende voorraden

De wereldwijde olievoorraden dalen in recordtempo. Daarvoor waarschuwt het Internationaal Energieagentschap in zijn nieuwste maandrapport. Door de verstoringen als gevolg van de Iran-oorlog slinken de buffers waarop landen normaal leunen bij aanbodschokken.

Volgens de IEA daalden de voorraden ruwe olie en geraffineerde brandstoffen in april met bijna 4 miljoen vaten per dag. Dat is meer dan het gezamenlijke olieverbruik van het Verenigd Koninkrijk en Duitsland.

Sinds het begin van de oorlog zijn de wereldwijde olievoorraden met bijna 250 miljoen vaten gedaald. Als olie die vastzit in de Golf door de bijna volledige sluiting van de Straat van Hormuz niet wordt meegeteld, is de daling volgens de IEA nog veel groter.

Buffers verdwijnen snel

De waarschuwing is belangrijk, omdat olievoorraden functioneren als schokdemper. Zolang landen en bedrijven genoeg voorraad hebben, kunnen ze tijdelijke verstoringen opvangen. Maar als die buffers snel verdwijnen, wordt de markt gevoeliger voor nieuwe prijsstijgingen.

De IEA waarschuwt daarom dat snel krimpende voorraden kunnen wijzen op nieuwe prijsstijgingen in de komende maanden. Vooral richting de zomer kunnen bepaalde brandstoffen krap worden, waardoor consumenten en bedrijven met elkaar moeten concurreren om beperkt aanbod.

De kern van het probleem blijft de Straat van Hormuz. Normaal gesproken gaat ongeveer een vijfde van de wereldwijde olieaanvoer door deze belangrijke vaarroute. Door de dreiging voor scheepvaart is die route al meer dan tien weken grotendeels verstoord.

Vraag daalt, maar niet genoeg

De lagere aanvoer uit het Midden-Oosten wordt deels gecompenseerd door dalende vraag. Vooral in Azië, dat veel olie uit de regio ontvangt, is de consumptie teruggevallen. Ook Europa zal dit jaar volgens de IEA minder olie verbruiken.

De Europese olievraag daalt naar verwachting met 140.000 vaten per dag. Dat is een afname van een omvang die sinds de Russische invasie van Oekraïne niet meer is gezien. Maar die daling is niet voldoende om de voorraadkrimp te stoppen.

Vooral kerosine wordt kwetsbaar

Een van de meest kwetsbare brandstoffen in Europa is kerosine. In 2025 kwam ongeveer 60 procent van de Europese jet fuel uit het Midden-Oosten.

Door de verstoringen daalde de netto-import van kerosine in april met bijna 100.000 vaten per dag vergeleken met vorig jaar. Daardoor zijn de voorraden in de belangrijke Amsterdam-Rotterdam-Antwerpen-hub gezakt tot onder het vijfjarige gemiddelde.

Dat kan druk zetten op luchtvaartmaatschappijen en uiteindelijk op ticketprijzen. Als kerosine schaars blijft, worden vluchten duurder en kunnen maatschappijen gedwongen worden hun capaciteit aan te passen.

VS springt deels bij

De impact wordt deels verzacht door hogere export uit Noord-Amerika. Vooral de Verenigde Staten voeren meer diesel uit richting Europa. Volgens de IEA steeg de Amerikaanse dieselexport met 430.000 vaten per dag ten opzichte van vorig jaar, waarbij 80 procent van die extra volumes naar Europa ging.

Dat helpt, maar lost het structurele probleem niet op. De wereldwijde oliemarkt blijft krap zolang de aanvoer via Hormuz verstoord blijft.