Iran bestookt Israël met raketten, staakt-het-vuren wankelt

Iran heeft opnieuw meerdere raketsalvo’s afgevuurd op Israël. Daarmee komt het toch al wankele staakt-het-vuren verder onder druk te staan in het conflict dat inmiddels al honderd dagen duurt.

Volgens het Israëlische leger voert de luchtmacht momenteel operaties uit om de dreiging vanuit Iran af te weren. Kort na die verklaring waarschuwde het leger voor een nieuwe raketaanval. De eerste salvo’s zouden allemaal zijn onderschept. Vooralsnog zijn er geen meldingen van slachtoffers.

De Iraanse Revolutionaire Garde bevestigde ondertussen dat opnieuw raketten op Israël zijn afgevuurd. Teheran zegt daarmee te reageren op recente Israëlische aanvallen in Zuid-Libanon. Dat meldde het semiofficiële persbureau Tasnim, dat ook waarschuwde voor een mogelijke Israëlische vergeldingsactie.

Hevigste escalatie sinds het bestand

De nieuwe raketaanvallen komen op een moment waarop de spanningen in de regio opnieuw oplopen. Tegelijkertijd lijken de Verenigde Staten en Iran nauwelijks dichter bij een akkoord te komen dat een einde moet maken aan het conflict.

In verschillende delen van Israël ging het luchtalarm af. Uit voorzorg besloot de Israëlische regering om alle scholen maandag gesloten te houden. De afgelopen week was daarmee de meest gewelddadige periode sinds het staakt-het-vuren op 8 april van kracht werd.

Ook diplomatiek zit er weinig beweging in de zaak. De gesprekken tussen Washington en Teheran zijn vastgelopen door onenigheid over miljarden dollars aan bevroren Iraanse tegoeden. Daarnaast blijft ook de situatie rond Hezbollah, de door Iran gesteunde beweging in Libanon, een belangrijk struikelblok in de onderhandelingen.

Gevechten in Libanon houden aan

Ook in Libanon bleef het geweld dit weekend doorgaan. Het Israëlische leger meldde zondag twee projectielen te hebben onderschept die vanuit Libanees grondgebied op Israël waren afgevuurd. Als reactie voerde Israël een aanval uit op twee appartementsgebouwen in de zuidelijke buitenwijken van Beiroet. Daarbij kwamen volgens lokale autoriteiten twee mensen om het leven en raakten elf anderen gewond.

Een diplomatieke doorbraak lijkt voorlopig ver weg. Hezbollah wees vorige week een door de Verenigde Staten voorgesteld staakt-het-vuren af, slechts enkele uren nadat het plan openbaar was gemaakt. Voor Iran is een wapenstilstand in Libanon juist een belangrijke voorwaarde voor een bredere overeenkomst met Washington.

Volgens Ali Shamkhani, een militair adviseur van de Iraanse opperste leider Mojtaba Khamenei, ligt de volgende stap nu bij de Amerikaanse president Donald Trump. “De bal ligt nu bij Trump”, zei hij in een interview met CNN. Daarmee lijkt Teheran de druk op Washington verder op te voeren om de vastgelopen onderhandelingen nieuw leven in te blazen.

Strijd om miljarden aan bevroren Iraanse tegoeden

Een van de grootste struikelblokken in de onderhandelingen draait om miljarden dollars aan Iraanse tegoeden die nog altijd zijn bevroren in de Verenigde Staten. De regering van president Donald Trump zou overwegen een deel van dat geld te gebruiken voor de wederopbouw van Amerikaanse bondgenoten in de Golfregio, die volgens Washington schade hebben geleden door Iraanse acties.

Trump maakte zondag duidelijk dat Teheran voorlopig niet hoeft te rekenen op versoepeling van de sancties of vrijgave van de tegoeden. In een televisie-interview zei hij dat daar pas over kan worden gesproken als Iran zich volgens de VS constructiever opstelt. “Als ze zich gedragen en het juiste doen, dan kunnen we praten over het vrijgeven van dat geld”, aldus Trump.

Teheran reageerde fel op die uitspraken. Onderminister van Buitenlandse Zaken Kazem Gharibabadi stelde dat de bevroren tegoeden eigendom zijn van Iran en niet kunnen worden gebruikt om Amerikaanse bondgenoten te financieren. Volgens hem heeft Iran juist recht op compensatie voor de schade die het zegt te hebben geleden tijdens de oorlog die eind februari escaleerde.

Het conflict over de tegoeden dreigt de toch al moeizame gesprekken verder te bemoeilijken. Niet alleen de toekomst van het staakt-het-vuren staat op het spel, maar ook bredere dossiers zoals de heropening van de Straat van Hormuz en eventuele nieuwe onderhandelingen over het Iraanse kernprogramma.