Iran en Amerika zouden compromis hebben bereikt, maar onzekerheid blijft

De olieprijs is vanmiddag flink onderuitgegaan op berichten over een Iran-deal. Washington zou een conceptakkoord al hebben goedgekeurd. Maar voor de oliemarkt draait alles om de Straat van Hormuz, en daarover zitten Washington en Teheran nog niet op één lijn.

Iran-deal zou al goedgekeurd zijn

Volgens de Arabische nieuwssite Al-Araby Al-Jadeed heeft Washington een concept-memorandum van overeenstemming goedgekeurd. Zo’n memorandum is een voorlopige afspraak op hoofdlijnen, nog geen bindend verdrag. Qatarese bemiddelaars legden het gisteren in Teheran op tafel.

Bronnen rond het bemiddelingsteam spreken van een eerste stap. Iran zou een concessie over zijn nucleaire programma aankondigen, terwijl Amerika tegelijk een deel van de bevroren Iraanse tegoeden vrijgeeft. Daarna zouden beide landen weer gaan onderhandelen

Brent-olie, de Europese graadmeter voor de olieprijs, zakte ruim 3 procent tot onder de 102 dollar per vat. Daarmee kostte een vat zo’n 10 procent minder dan bij het slot van vrijdag, toen de prijs nog boven de 113 dollar lag.

Iran houdt vast aan zeven eisen

Voor de olieprijs telt vooral wat er in de Straat van Hormuz gebeurt. Voor de oorlog ging zo’n vijfde van alle olie ter wereld door die zeestraat. Zolang Iran hem grotendeels dichthoudt, zit er een risicopremie in de prijs: een opslag omdat handelaren rekening houden met tekorten.

En op dat punt beweegt Teheran niet. Kort na het bericht herhaalde Mohsen Rezaei, secretaris van de Iraanse Hoge Nationale Veiligheidsraad, op X de bekende lijn:

“Het antwoord van Amerika op de rechten en eisen van Iran was niet overtuigend. Ze moeten de zeven voorwaarden van Iran volledig en expliciet behandelen en ernaar handelen. Alleen in dat geval wordt de Straat van Hormuz heropend.”

Die zeven voorwaarden liggen al sinds september op tafel, waaronder het opheffen van de Amerikaanse zeeblokkade en de oliesancties. Half oktober noemde Rezaei het Amerikaanse antwoord al onvoldoende, al had Washington volgens hem een deel van de eisen geaccepteerd.

Daarmee was de lucht snel uit de daling. Brent-olie heeft inmiddels het grootste deel van de val alweer tenietgedaan.

Woordvoerder Esmaeil Baghaei van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken legde de lat vandaag nog hoger. Een akkoord kan volgens hem pas als de oorlog op alle fronten stopt, ook in Libanon.

De markt heeft bovendien al eens te vroeg gejuicht. In juni tekenden de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Iraanse ambtgenoot Masoud Pezeshkian ook een memorandum, dat binnen enkele dagen uit elkaar viel. Gisteravond voerden de VS nog beperkte luchtaanvallen uit op het Iraanse eiland Qeshm, midden in de zeestraat.

Na de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van vandaag valt voor Trump de belangrijkste politieke rem op een nieuwe aanval weg, terwijl Israël daar al op aandringt.

Trump ontkende gisteren plannen voor een aanval na de verkiezingen. Maar we weten inmiddels dat zijn woorden weinig betekenis dragen.