Iran-oorlog maakt ons leven duurder: Nederlandse inflatie stijgt naar 3,5%

De oorlog in Iran speelt zich duizenden kilometers verderop af, maar we merken het wekelijks bij de pomp en in de supermarkt  In mei zijn de prijzen 3,5 procent duurder dan een jaar eerder en dat heeft alles te maken met de dure energieprijzen als gevolg van het conflict dat inmiddels al meer dan drie maanden duurt.

Energie en vakanties trekken de kar

De cijfers komen uit een snelle raming van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In april lag de inflatie nog op 2,8 procent, dus de sprong is fors.

De energieprijzen schoten met bijna 10 procent omhoog, tegen 8 procent in april. Energie is alleen niet de grootste boosdoener. Dat is de dienstensector, waar Nederlanders het meeste geld aan uitgeven. Denk aan vliegtickets, een restaurantbezoek of een treinkaartje. Daar stegen de prijzen met 4,7 procent.

Vooral duurdere vakanties duwen dat cijfer omhoog. Mei telde dit jaar meer vakantiedagen dan vorig jaar, en dat geeft altijd een opwaarts effect op de prijzen.

Eten, drinken en tabak werden juist amper duurder, met een plus van 0,4 procent. Industriële goederen stegen 0,7 procent. Tegenover april ging de prijs voor consumenten met 0,1 procent omhoog.

Oorlog houdt de prijzen in de tang

“Drijvende kracht achter de stijgende prijzen is de oorlog in het Midden-Oosten”, zegt CBS-hoofdeconoom Peter Hein van Mulligen.

De brandstofmarkt wordt hard geraakt door het conflict en de sluiting van de Straat van Hormuz, een smalle zeestraat tussen Iran en Oman waar normaal een vijfde van alle olie ter wereld doorheen vaart.

Iran houdt die route al sinds eind februari potdicht, als vergelding voor de Amerikaanse en Israëlische aanvallen. Schepen worden gewaarschuwd, aangevallen en soms gekaapt, waardoor het scheepvaartverkeer is teruggevallen tot zo’n vijf procent van normaal. 

Als gevolg zijn olie en gas een stuk schaarser geworden. En die schaarste werkt door in de prijzen, ook in die van de boodschappen.

Volgens Van Mulligen kan het na een einde van het conflict nog zeker een jaar duren voordat de olie- en gasproductie weer op gang is. 

“Dat we binnenkort naar een inflatie onder de 3 procent zakken, daar zullen niet veel mensen vanuit gaan”, aldus Van Mulligen.

Gisteren legde Iran de indirecte gesprekken met de Verenigde Staten stil omdat het land eerst de belofte wil van een bestand in Libanon. Niet veel later zei Donald Trump dat Israël en Hezbollah zullen stoppen met vechten.

Hij denkt ‘’in de komende week’’ een deal te sluiten voor een verlenging van het staakt-het-vuren en een heropening van de Straat van Hormuz.

Ook Europa voelt de pijn

Het cijfer van 3,5 procent ligt ver boven de 2 procent waar de Europese Centrale Bank (ECB) op mikt. Nederland zit daar al jaren ruim boven.

De rest van Europa kampt met hetzelfde probleem. In april liep de inflatie in de eurozone op naar 3 procent en voor mei rekenen economen op 3,2 procent. In februari, voor de oorlog met Iran, was dat nog 1,9 procent.

De ECB vergadert volgende week over de rente. Naar verwachting verhoogt de bank de leenkosten om de inflatie af te remmen.