Iran overweegt Europese hulp bij ontmijnen Straat van Hormuz

Iran lijkt zijn harde opstelling rond de Straat van Hormuz voorzichtig los te laten. Volgens diplomaten overweegt Teheran Europese landen toestemming te geven om zeemijnen in de strategische waterweg te ruimen.

Dat kan een belangrijke stap zijn richting het herstel van de scheepvaart en nieuwe vredesonderhandelingen met de Verenigde Staten.

De Straat van Hormuz is een cruciale doorgangsroute voor een groot deel van de mondiale olie- en gasexport. De maandenlange oorlog tussen Iran en de Verenigde Staten verstoorde de scheepvaart regelmatig, waardoor de olieprijs fors opliep.

Iran versoepelt standpunt

Officieel houdt Iran vol dat alleen de eigen strijdkrachten verantwoordelijk zijn voor het opruimen van zeemijnen in de Straat van Hormuz. Volgens diplomaten is die harde opstelling tijdens besloten gesprekken echter afgezwakt. Teheran zou bereid zijn Europese landen onder voorwaarden toe te laten tot een internationale mijnenruimingsoperatie.

Zo’n missie kan alleen doorgaan als Iran veiligheidsgaranties afgeeft voor de betrokken marineschepen en het huidige staakt-het-vuren standhoudt. Daarnaast is goedkeuring nodig van de Iraanse Revolutionaire Garde, die een belangrijke rol speelde bij de aanvallen op de scheepvaart. Binnen die organisatie bestaat nog verdeeldheid. Sommige commandanten vinden dat Iran zelf de volledige controle over het opruimen van de mijnen moet behouden.

Ook over de toekomst van de Straat van Hormuz zijn de meningsverschillen nog groot. Iran wil meer zeggenschap over de vaarroute en vergoedingen kunnen heffen voor het gebruik ervan. De Verenigde Staten wijzen die eis vooralsnog resoluut van de hand.

Nieuwe diplomatieke doorbraak?

De berichten volgen kort nadat zowel Qatar als de Amerikaanse minister van Financiën Scott Bessent aangaf dat een akkoord rond de Straat van Hormuz mogelijk dichtbij is. Volgens bemiddelaar Qatar ligt inmiddels een conceptakkoord op tafel om de gesprekken tussen Washington en Teheran nieuw leven in te blazen.

De lopende onderhandelingen tussen Iran en Oman richten zich onder meer op het openen van een nieuwe scheepvaartroute door de Straat van Hormuz. Volgens bronnen is die route echter nog voorzien van zeemijnen, waardoor een mijnenruimingsoperatie noodzakelijk zou zijn voordat de scheepvaart volledig kan worden hervat.

Ook de Verenigde Staten zouden bondgenoten hebben gevraagd te bevestigen dat de vaarroute weer veilig is, zodat de wereldwijde energieleveringen kunnen normaliseren.

Mocht er een akkoord komen, dan kan dat niet alleen de spanningen in het Midden-Oosten verder verminderen, maar ook de druk op de oliemarkt verlichten. De Straat van Hormuz blijft een van de belangrijkste transportroutes voor olie en vloeibaar aardgas ter wereld.