Kremlin-netwerk sluisde $6,9 miljard langs controles van topbanken

Een door het Kremlin gesteund betalingsnetwerk wist volgens onderzoek van de Financial Times voor minstens 6,9 miljard dollar door het internationale banksysteem te verplaatsen.

Daarbij liepen betalingen via onder meer Standard Chartered, Citigroup, Deutsche Bank, JPMorgan, DBS en First Abu Dhabi Bank.

Dat betekent niet dat deze banken bewust meewerkten aan sanctieontwijking. Volgens de FT gebruikte het Russische netwerk A7 juist een omvangrijk systeem van tussenbedrijven en vervalste documenten om controles te omzeilen.

Een fabriek voor valse documenten

A7 werd opgericht als alternatief betalingssysteem nadat veel Russische banken door westerse sancties hun toegang tot internationale financiële infrastructuur verloren.

Het netwerk gebruikte honderden bedrijven in onder meer Hongkong, de Verenigde Arabische Emiraten en Centraal-Azië om betalingen voor Russische klanten af te handelen.

Daarvoor werden facturen en andere documenten aangepast of volledig vervalst.

Volgens de FT kregen medewerkers zelfs instructies om omschrijvingen en douanecodes van gesanctioneerde goederen te veranderen.

In één voorbeeld ging een betaling in werkelijkheid over 500 nachtkijkers ter waarde van ongeveer 510.000 dollar. In de documenten werden de goederen omschreven als gehard glas.

Miljarden via internationale banken

De schaal was groot. Rekeningen bij Standard Chartered in Hongkong ontvingen volgens de gelekte gegevens ongeveer 1,1 miljard dollar van aan A7 gelieerde partijen.

Via First Abu Dhabi Bank werd meer dan 1,8 miljard dollar aan uitgaande betalingen gedaan vanuit zeventien entiteiten. Ook klanten van Citi, Deutsche Bank en andere internationale banken ontvingen geld.

Een groot deel van de uiteindelijke betalingen ging naar Chinese bankrekeningen. Verschillende banken ontdekten volgens de FT uiteindelijk verdachte transacties, stelden aanvullende vragen en sloten betrokken rekeningen.

Ook Tether speelt een rol

Het netwerk beperkte zich niet tot traditionele banken. Uit de gelekte gegevens blijkt volgens de FT ook dat via rekeningen van A7 voor miljarden dollars aan Tether werd verkocht aan Russische kopers.

Dat laat zien hoe traditionele bankkanalen, schijnbedrijven en crypto naast elkaar worden gebruikt om internationale betalingsbeperkingen te omzeilen.

De Britse overheid heeft A7 inmiddels onder sancties geplaatst en omschrijft het netwerk als onderdeel van de Russische financiële infrastructuur voor sanctieontwijking.