Morgen debat over nieuwe box 3-belasting: techbedrijven waarschuwen voor vertrek talent

De Eerste Kamer debatteert dinsdag over de omstreden hervorming van box 3. Daarmee komt een van de grootste belastingwijzigingen van de afgelopen jaren in een beslissende fase. Terwijl het kabinet vasthoudt aan een belasting op jaarlijks behaalde rendementen, waarschuwen grote bedrijven als Prosus en Booking dat de plannen schadelijk zijn voor het Nederlandse vestigingsklimaat en talent naar het buitenland kunnen jagen.

Eerste Kamer buigt zich over omstreden box 3-plan

De Eerste Kamer behandelt dinsdag het wetsvoorstel ‘Wet werkelijk rendement box 3’. Het voorstel werd eerder al goedgekeurd door de Tweede Kamer en moet vanaf 1 januari 2028 het huidige box 3-stelsel vervangen.

De kern van de hervorming is dat beleggers belasting gaan betalen over het werkelijke rendement op hun vermogen. Voor veel beleggingen betekent dit een vermogensaanwasbelasting. Daarbij wordt niet alleen belasting geheven over gerealiseerde winsten, maar ook over waardestijgingen van beleggingen die nog niet zijn verkocht.

Volgens het huidige voorstel bedraagt het belastingtarief 36 procent. Juist die belasting op zogenoemde papieren winst leidt al maanden tot stevige kritiek van beleggers, fiscalisten en belangenorganisaties.

Prosus en Booking slaan alarm

Aan de vooravond van het debat waarschuwen techbedrijven Prosus en Booking dat de nieuwe regels grote gevolgen kunnen hebben voor de Nederlandse technologiesector.

Veel internationale technologiebedrijven belonen medewerkers gedeeltelijk met aandelen. Stijgen die aandelen in waarde, dan kunnen werknemers jaarlijks belasting verschuldigd zijn, ook als zij hun aandelen nog niet hebben verkocht. Volgens de bedrijven kan dat leiden tot liquiditeitsproblemen, omdat medewerkers belasting moeten betalen zonder dat zij daadwerkelijk geld hebben ontvangen.

Sebastiaan Vaessen, hoofd strategie bij Prosus, noemt Nederland volgens De Financiële Telegraaf zelfs het enige land dat ongerealiseerde aandelenwinsten op deze manier wil belasten. Hij vreest dat internationaal talent daardoor liever kiest voor steden als Londen of Berlijn.

Volgens Prosus wil het bedrijf zijn AI-activiteiten en investeringen in Nederland juist verder uitbreiden, maar dreigt de belastingwetgeving die ambities te ondermijnen. Ook Booking, Adyen, Bunq, Uber en TomTom uitten eerder al vergelijkbare zorgen tijdens een consultatie over de plannen.

Uitzonderingen nemen kritiek niet weg

Staatssecretaris Eelco Eerenberg van Fiscaliteit heeft inmiddels enkele uitzonderingen voorgesteld. Zo zouden bepaalde aandelenopties bij innovatieve start-ups buiten de regeling kunnen vallen. Die uitzondering moet voorkomen dat jonge bedrijven moeilijk personeel kunnen aantrekken.

Voor de grote techbedrijven gaat dat echter niet ver genoeg. Vaessen noemt de opeenstapeling van uitzonderingen “een soort Frankenstein”, omdat volgens hem telkens nieuwe reparaties nodig zijn om de wet werkbaar te houden.

De behandeling in de Eerste Kamer wordt daarom nauwlettend gevolgd. Hoewel het kabinet ondertussen werkt aan aanvullende aanpassingen, waaronder een mogelijke verliesverrekening en andere verbeteringen via een aparte novelle, ligt dinsdag nog het oorspronkelijke wetsvoorstel op tafel. Het debat moet duidelijk maken of daarvoor voldoende politieke steun bestaat of dat verdere aanpassingen onvermijdelijk worden.