Rekenkamer waarschuwt: Nederland totaal niet klaar voor kwantumbedreiging

Er zijn groeiende zorgen over de achterstallige bescherming van de Rijksoverheid tegen kwantumcomputers. Volgens de Algemene Rekenkamer zou de bescherming vóór 2030 op orde moeten zijn, maar de vraag is of dat gehaald gaat worden.

Binnen 4 jaar zijn gegevens niet meer beschermd

De Algemene Rekenkamer voorspelt dat “q-day”, de dag dat kwantumcomputers alle bestaande beveiligingen kan kraken, zal aanbreken in 2030. Voor die tijd moet de volledige Rijksoverheid dus “quantum proof” zijn. En precies daar lijkt de Rekenkamer zich grote zorgen over te maken.

Uit hun recente rapport, dat deze week werd besproken achter gesloten deuren in de Tweede Kamer, blijkt namelijk dat driekwart van de organisaties nog moet beginnen met beschermende maatregelen.

Wanneer dit niet tijdig wordt geregeld, kunnen kwaadwillenden bijvoorbeeld data voor paspoorten en DigiD manipuleren. Ook kan het zo ver gaan dat jouw dierbare cryptocurrencies in theorie eenvoudig kunnen worden gestolen.  

De demissionaire staatssecretaris Digitalisering, Eddie van Marum, heeft een jaar geleden al een hulpprogramma aangeboden om de beveiligingen te verbeteren. Desondanks blijkt het overgrote deel van de 63 onderzochte organen, waaronder ook de Belastingdienst en de Politie, nog niet voldoende tijd in dit onderwerp te steken.

Meerdere stappen nodig op beveiligingsgebied

De Rekenkamer-bestuurder Ewout Irrgang waarschuwt in de toelichting van het rapport. Het gaat hier namelijk niet om scenario’s, maar werkelijke gevaren. Wat zou er bijvoorbeeld gebeuren als de stormvloedkering niet wil sluiten bij hoog water?

Ook vindt Irrgang dat er ook stappen moeten worden gezet op andere vlakken voor de beveiliging van onze privacygevoelige gegevens. Zo moet er zo snel mogelijk een Europese cloud worden ontwikkeld, die ook nog eens “quantum proof” is. Zo verminderen we onze afhankelijkheid van Amerikaanse IT-systemen en vergroten we onze eigen bescherming.

Speciale versleuteling kan problemen oplossen

Kwantumcomputers zullen een ongekende rekenkracht hebben. Grote bedrijven, zoals Google en IBM, zijn al geruime tijd bezig met de ontwikkeling ervan. Naar hun verwachting zal het eindproduct pas na 2033 beter zijn dan de beste computer van dit moment.

Aangezien de ontwikkelingen hiervan erg snel gaan, kunnen de huidige beveiligingstechnieken straks plotseling gekraakt worden door deze nieuwe apparaten. Het is daarom van groot belang dat de overheid snel stappen zet om de risico’s voor burgers en bedrijven terug te dringen. Hiervoor kan men gebruik maken van speciale versleutelingen, die door de Amerikaanse overheid al zijn gedeeld.

Miljoenen nodig om toppositie kwantumwereld te behouden

Binnen de kwantumwereld heeft Nederland een sterke positie. Mede doordat de overheid eerder een subsidie van 615 miljoen euro heeft vrijgemaakt voor de ontwikkelingen. Dat geld is inmiddels bijna op, waardoor er binnenkort opnieuw geld moet worden toegezegd vanuit de overheid om het momentum vast te houden.

Andere landen investeren daarentegen juist miljarden in deze nieuwe technologie. Om de huidige voorsprong en sterke positie te behouden, zal de nieuwe regering dus over de brug moeten komen. Tegelijkertijd zal er tempo gemaakt moeten worden met de beveiligingsmaatregelen, om iedere Nederlander ook in de toekomst te kunnen beschermen tegen kwaadwillenden.