Nieuwe EU-regels geven Belastingdienst meer zicht op crypto

Er was een tijd dat veel cryptobeleggers dachten dat Bitcoin (BTC) en andere munten buiten het zicht van de Belastingdienst bleven. Dat idee is al een tijdje achterhaald en met de nieuwe DAC8-regels kan de Belastingdienst voortaan veel makkelijker controleren of jouw digitale munten netjes in de aangifte staat.

DAC8 trekt crypto gelijk met banken

DAC8 is de achtste wijziging van een Europese richtlijn voor samenwerking tussen belastingdiensten. 

Het staat voor Directive on Administrative Cooperation 8. De eerdere versies gingen vooral over het uitwisselen van gegevens van banken en financiële instellingen. Denk aan spaargeld, beleggingsrekeningen en buitenlandse bankrekeningen. DAC8 voegt daar crypto aan toe.

De Europese Commissie stelde de wet eind 2022 voor en in oktober 2023 gaven alle EU-lidstaten groen licht. Sinds dit jaar moeten cryptoplatformen gegevens van hun gebruikers verzamelen.

Het gaat om informatie zoals naam, adres, belastingland, transacties en de waarde van crypto-bezittingen. Ook koop- en verkoopmomenten worden geregistreerd.

In de praktijk worden cryptomunten daarmee behandeld als traditionele financiële producten. Overheden willen zo voorkomen dat vermogen via crypto buiten het zicht van de fiscus blijft.

Exchanges moeten data verzamelen

De nieuwe regels richten zich vooral op cryptobedrijven. Exchanges, brokers en wallet-providers zijn vanaf 2026 verplicht om uitgebreide gegevens van hun klanten vast te leggen.

Platforms moeten onder meer controleren waar een gebruiker belastingplichtig is. In veel gevallen moeten klanten daarom een verklaring invullen met hun fiscale woonland.

Wie zo’n verzoek negeert, kan uiteindelijk tegen problemen aanlopen. Exchanges mogen accounts blokkeren als gebruikers na meerdere herinneringen geen informatie aanleveren.

Ook voor bedrijven zelf staan er stevige sancties op het spel. Platforms die niet voldoen aan de rapportageplicht riskeren hoge boetes en kunnen zelfs hun activiteiten verliezen.

Belastingdienst kijkt straks mee

De gegevens verdwijnen niet alleen in de administratie van cryptoplatformen. Vanaf 2027 worden de eerste datasets automatisch doorgestuurd naar nationale belastingdiensten.

Daarna delen Europese landen die informatie onderling. Gebruik je bijvoorbeeld een buitenlandse exchange, dan kan de Nederlandse Belastingdienst die gegevens alsnog ontvangen.

Voor gebruikers verandert er formeel weinig aan de belastingregels. In Nederland valt crypto onder box 3, waar belasting wordt betaald over vermogen. Sinds 1 maart kunnen Nederlanders weer belastingaangifte doen en in dit artikel lees je hoeveel belasting je mogelijk moet betalen.

Het grote verschil zit in de controle. Waar de fiscus voorheen grotendeels moest vertrouwen op wat beleggers zelf opgaven, krijgt de overheid nu directe data van cryptoplatformen.

Voorstanders zien dat als een noodzakelijke stap voor een volwassen cryptomarkt. Critici vrezen juist dat de oorspronkelijke belofte van privacy in crypto steeds verder verdwijnt.