Trump claimt grote toezegging van Xi over Iran: ‘geen wapens meer’

Volgens Donald Trump heeft de Chinese president Xi Jinping persoonlijk toegezegd geen militair materieel meer te leveren aan Iran. De uitspraak deed de Amerikaanse president donderdag tijdens een interview met Fox News, na een ontmoeting waarin ook de geblokkeerde Straat van Hormuz centraal stond.

China zet de hakken in het zand

Het Witte Huis sprak na het overleg van donderdag van een “goede” ontmoeting tussen de twee wereldleiders. Beiden zouden hebben afgesproken dat de Straat van Hormuz “open moet blijven om de vrije doorvoer van energie te ondersteunen”.

“President Xi maakte ook duidelijk dat China zich verzet tegen de militarisering van de zeestraat en tegen elke poging om tol te heffen voor het gebruik ervan”, aldus het Witte Huis.

Trump beweerde in een interview met Fox News dat Xi hem persoonlijk heeft toegezegd geen militair materieel aan Iran te leveren. “Hij zei dat hij geen militaire uitrusting gaat geven. Dat is een grote uitspraak”, zei de Amerikaanse president.

De Chinese lezing klinkt heel anders. Een verklaring van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken repte met geen woord over Iran of de zeestraat.

Olie loopt vast in Hormuz

De Straat van Hormuz is een smalle zeestraat tussen Iran en Oman waar normaal een groot deel van de wereldolie doorheen vaart. Sinds de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran eind februari begon, heeft Teheran de doorgang nagenoeg dichtgegooid.

Het gevolg laat zich raden. De energiemarkt schudt op zijn grondvesten en de brandstofprijzen zijn flink opgelopen. Olietankers liggen al maanden voor anker en komen niet door.

Toch lijkt er een kiertje te ontstaan. Volgens scheepvaartdata van Reuters voer woensdag een Chinese tanker gewoon door de zeestraat. Iraans staatspersbureau Fars meldde donderdag dat er een afspraak ligt om bepaalde Chinese schepen door te laten.

Sinds woensdagavond zijn er volgens Iraanse staatsomroep IRIB ongeveer 30 schepen door de zeestraat gegaan.

Tehran houdt vinger aan de trekker

De spanningen in het gebied blijven hoog. Een schip dat voor anker lag bij de Verenigde Arabische Emiraten werd donderdag gekaapt en richting Iran gevaren. Een ander vaartuig zonk na een aanval met wat vermoedelijk een drone of raket was.

De Britse maritieme dienst UKMTO meldde dat “onbevoegde personen” een tanker bij de haven van Fujairah hadden overgenomen. Het Indiase houten vrachtschip dat in Omaanse wateren zonk, was onderweg van Somalië naar de VAE. Alle veertien bemanningsleden werden gered door de Omaanse kustwacht.

Iran liet er geen misverstand over bestaan. De woordvoerder van het Iraanse gerechtshof Asghar Jahangir stelde donderdag dat het inbeslagnemen van “Amerikaanse tankers” volgens nationaal en internationaal recht gebeurt.

Tegelijkertijd zet het Pentagon zijn eigen blokkade voort. Het Amerikaanse Central Command (CENTCOM) heeft inmiddels 70 commerciële schepen omgeleid en vier vaartuigen uitgeschakeld om Trumps blokkade van Iraanse havens af te dwingen.

Ondanks het overleg tussen Trump en Xi zitten Washington en Teheran muurvast aan de onderhandelingstafel. De VS eist dat Iran zijn verrijkte uranium overdraagt. Iran wil sanctieverlichting en erkenning van zijn soevereiniteit over de Straat van Hormuz.

Iran werkt ondertussen aan een nieuw doorvaartsysteem via een zogeheten ‘Persian Gulf Strait Authority’, waarbij schepen vooraf cargo, eigenaar, route en timing moeten aanmelden om kans te maken op een doorvaartvergunning.