Trump-deal geeft Iran toegang tot fonds van 300 miljard dollar

De Verenigde Staten zijn van plan Iran vergaande economische voordelen te geven als onderdeel van een nieuwe overeenkomst die een einde moet maken aan de spanningen rond de Straat van Hormuz en het Iraanse nucleaire programma. Dat blijkt uit een conceptversie van de deal die door Bloomberg is ingezien.

Volgens het document krijgt Iran direct toestemming om opnieuw olie en petrochemische producten te exporteren. Daarnaast zouden de Verenigde Staten en regionale partners een ontwikkelingsfonds opzetten met een omvang van minimaal 300 miljard dollar. Ook zouden bevroren Iraanse tegoeden uiteindelijk weer beschikbaar worden gemaakt.

De overeenkomst werd zondag bereikt en zou op 19 juni officieel worden ondertekend in Zwitserland. Daarna volgt een onderhandelingsperiode van zestig dagen waarin beide partijen moeten werken aan een definitieve vredesregeling en verdere beperkingen voor het Iraanse nucleaire programma.

Olie-export mag direct worden hervat

Een van de belangrijkste onderdelen van de overeenkomst is de onmiddellijke versoepeling van de Amerikaanse beperkingen op de Iraanse olie-export.

Volgens het conceptdocument zal het Amerikaanse ministerie van Financiën direct na ondertekening vrijstellingen afgeven voor de export van Iraanse ruwe olie, petrochemische producten en afgeleide producten. Ook zou de Amerikaanse marineblokkade worden beëindigd.

Daarnaast willen beide landen ervoor zorgen dat het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz binnen dertig dagen terugkeert naar het niveau van voor het conflict.

De verwachtingen van extra olie-aanvoer hebben de energiemarkt direct beïnvloed. De prijs van Brent-olie is de afgelopen dagen met ongeveer vijftien procent gedaald, de sterkste daling van dit jaar.

Trump ontkent miljardensteun aan Iran

Het concept noemt ook een ontwikkelingsfonds van minimaal 300 miljard dollar voor de wederopbouw en economische ontwikkeling van Iran.

President Donald Trump ontkende eerder echter dat de Verenigde Staten zelf 300 miljard dollar aan Iran zouden betalen. Volgens het document zouden de VS en hun partners alleen zorgen voor de financiering van dat bedrag.

Tijdens de G7-top noemde Trump de overeenkomst een “afgeronde deal” die moet voorkomen dat Iran ooit een kernwapen ontwikkelt. Tegelijkertijd benadrukte hij dat Washington geen herstelbetalingen zal doen en niet rechtstreeks zal investeren in Iran.

Kritiek vanuit Republikeinse hoek

De mogelijke overeenkomst stuit inmiddels op kritiek van verschillende Republikeinen en Iran-critici.

Voormalig VN-ambassadeur Nikki Haley reageerde scherp op berichten dat Iran opnieuw olie mag verkopen.

Volgens haar zou er op de eerste dag van een overeenkomst geen enkele vorm van sanctieverlichting mogen plaatsvinden.

Ook andere critici vragen zich af of Iran niet te veel economische voordelen ontvangt in ruil voor toezeggingen die het land eerder al heeft gedaan onder de nucleaire overeenkomst uit 2015.

Het conceptdocument bevat bovendien nog geen definitieve oplossing voor de Iraanse voorraad verrijkt uranium. Volgens de tekst zal dat onderwerp worden behandeld tijdens de onderhandelingen over een definitieve overeenkomst.