Trump en Iran spreken elkaar tegen: wil Teheran vrede of niet?

President Donald Trump zegt dat Iran bereid is om de oorlog te beëindigen, maar dat de VS betere voorwaarden eisen. Iran ontkent dat echter en zegt geen reden te zien voor gesprekken met Washington.

Het conflict, dat inmiddels drie weken duurt, heeft al meer dan 3.750 levens geëist en de wereldwijde energiemarkten op zijn kop gezet.

Tegenstrijdige signalen over onderhandelingen

Trump zei zaterdag op NBC dat Iran wil onderhandelen, maar dat hij daar niet op ingaat zolang de voorwaarden niet goed genoeg zijn. Wat hem betreft moet elke deal “zeer solide” zijn, inclusief de garantie dat Iran zijn nucleaire programma opgeeft.

Vanuit Teheran kwam direct een heel ander verhaal. Minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi zei op CBS dat Iran helemaal niet heeft gevraagd om gesprekken of een staakt-het-vuren. “We waren al met de Amerikanen in gesprek toen zij besloten ons aan te vallen,” zei hij. Zolang Trump niet erkent dat hij een “illegale oorlog” voert, blijft Iran zich verdedigen.

Toch lijkt er achter de schermen iets te bewegen. In een interview met Al-Araby Al-Jadeed liet Araghchi een opvallend andere toon horen. Iran verwelkomt volgens hem “elk regionaal initiatief dat leidt tot een eerlijk einde van de oorlog,” mits er garanties komen dat het niet opnieuw gebeurt en er compensatie volgt voor de schade.

Aanvallen breiden zich uit over de hele Golf

Het conflict beperkt zich allang niet meer tot Iran. Zondag hoorden inwoners van Dubai explosies toen het luchtafweersysteem van de VAE opnieuw Iraanse raketten en drones uit de lucht haalde. Sinds het begin van de oorlog heeft het land meer dan 1.600 drones en 300 raketten moeten onderscheppen.

De gevolgen zijn overal in de regio voelbaar. Bij de haven van Fujairah, een van de laatste olie-exportpunten buiten de Straat van Hormuz, lagen de exporten een dag stil na een droneaanval die brand veroorzaakte. Zondag werden de operaties hervat. In Abu Dhabi werd een brand bij het Ruwais Industrial Complex onder controle gebracht na een eerdere aanval.

Ook de buurlanden worden geraakt. Saudi-Arabië schoot minstens 10 drones neer bij Riyad en in het oosten van het land. In Bahrain gingen de sirenes af en werden inwoners opgeroepen om binnen te blijven. Aluminiumbedrijf Alba, dat de grootste smelterij ter wereld op één locatie runt, begon uit voorzorg drie productielijnen stil te leggen, goed voor 19% van de totale capaciteit.

Jordanië onderschepte in de afgelopen week 79 ballistische raketten en drones, maar zes projectielen kwamen door de verdediging heen. Negen mensen raakten gewond.

VS valt Kharg Island aan, dreigt met olie-infrastructuur

De VS en Israël voerden zaterdag aanvallen uit op Kharg Island, het hart van de Iraanse olie-export. Volgens Trump zijn de militaire faciliteiten daar volledig vernietigd, maar heeft hij bewust de olie-infrastructuur gespaard. Mocht Iran de vrije doorvaart door de Straat van Hormuz blijven blokkeren, dan zal hij die terughoudendheid laten varen, waarschuwde hij.

Trump gaf tegelijkertijd toe dat de vernietiging van het Iraanse leger niet genoeg is om de scheepvaart veilig te stellen. Met drones, zeemijnen en korteafstandsraketten kan Teheran de scheepvaart nog steeds eenvoudig bedreigen. De VS zullen daarom de Iraanse kustlijn zwaar blijven bombarderen om dat tegen te gaan.

Om de Straat van Hormuz op termijn weer open te krijgen riep Trump andere landen op om oorlogsschepen te sturen. Hij noemde specifiek China, Frankrijk, Japan, Zuid-Korea en het Verenigd Koninkrijk.

Humanitaire tol loopt op

Het dodental sinds het begin van het conflict op 28 februari bedraagt inmiddels meer dan 3.750 mensen. Volgens de in de VS gevestigde Human Rights Activists News Agency zijn meer dan 3.000 mensen omgekomen in Iran. Tientallen doden vielen in de Golfstaten en Israël. De VS verloren 13 militairen.