President Donald Trump heeft Iran een ultimatum van 48 uur gegeven om de Straat van Hormuz te heropenen voor commercieel scheepvaartverkeer. Als Iran niet meewerkt, dreigt hij de Iraanse energiecentrales te “vernietigen”, te beginnen met de grootste.
Het is de meest directe dreiging van Trump sinds het begin van de oorlog, een dag nadat hij nog sprak over het “afbouwen” van de militaire operatie.
De snelheid waarmee Trump van toon wisselt is opvallend. Vrijdag zei hij nog dat hij overwoog de oorlog af te bouwen en dat andere landen de Straat van Hormuz maar moesten beveiligen. Zaterdagavond laat draaide hij volledig en dreigde hij met het platgooien van Irans elektriciteitsnetwerk.
Iran heeft 98 operationele aardgascentrales, volgens data van Bloomberg. De grootste zijn de Damavand-centrale ten zuidoosten van Teheran, de Ramin-centrale bij Ahvaz en de Kerman-faciliteit. Analisten wijzen erop dat Trumps dreiging om te beginnen met “de grootste” ook een verwijzing kan zijn naar de nucleaire centrale van Bushehr.
Anders dan aanvallen op olie- en gasinfrastructuur zou het platleggen van energiecentrales niet direct de wereldwijde energievoorziening raken. Maar het zou het dagelijks leven van tientallen miljoenen Iraniërs ontwrichten en het conflict naar een nog destructiever niveau tillen.
Iraanse functionarissen weigeren ondertussen te praten over het heropenen van de Straat van Hormuz. De cruciale vaarroute, waar zo’n 20% van de mondiale olie- en gashandel doorheen stroomt, is al bijna vier weken grotendeels gesloten. Brent-olie sloot vrijdag op $112,19 per vat.
Er zijn kleine scheurtjes in de blokkade. India wist via diplomatieke kanalen een LNG-tanker door de straat te loodsen, begeleid door de Iraanse marine. Maar van een brede heropening is geen sprake.
De dreiging van Trump komt terwijl de aanvallen op energie-infrastructuur in de regio juist toenemen. Israël bombardeerde afgelopen woensdag het Iraanse South Pars-gasveld. Iran sloeg terug met een raketaanval op het Ras Laffan LNG-complex in Qatar. Meer dan 100 mensen raakten zaterdag gewond in Israël na Iraanse raketaanvallen in het zuiden van het land.
In een opvallende stap heeft het Amerikaanse ministerie van Financiën inmiddels toestemming gegeven voor de verkoop van Iraanse olie die al op tankers geladen was, ondanks de lopende sancties. Het is een teken van hoe wanhopig Washington probeert de energieprijzen te drukken.
De 48 uur die Trump Iran geeft lopen maandagochtend af, precies wanneer de markten openen. Als Iran niet meewerkt, en daar is vooralsnog geen enkel teken van, kunnen beleggers rekenen op een nieuwe schok. Als Trump zijn dreiging waar maakt, escaleert het conflict naar een niveau dat de energiemarkten en de wereldeconomie nog harder zal raken dan tot nu toe.
Nvidia bereikt een beurswaarde van 5,5 biljoen dollar terwijl AI-vraag explodeert en beleggers hopen op versoepeling richting China.
Het Internationaal Energieagentschap waarschuwt voor een zomerse sprong van de olieprijs door sterk dalende reserves.
Bitcoin daalt richting 80.000 dollar nadat Amerikaanse producentenprijzen veel harder stijgen dan verwacht en beleggers nerveus worden.
MSC laat zijn grote containerschepen de Straat van Hormuz mijden door in Jeddah te lossen. Vrachtwagens overbruggen vervolgens 1.300 kilometer over land.
Met 1.000 euro in ASML-aandelen een jaar geleden had je nu ongeveer 2.100 euro. Het aandeel verdubbelde door aanhoudende AI-vraag.
Eerst min 10 procent, nu in de plus: olieprijs reageert direct op WSJ-bericht dat Iran het Hormuz-voorstel afwijst.
