Historische correctie in Amerika: zijn de AI-zorgen terecht?

Op Wall Street is zojuist in een uur tijd voor biljoenen dollars aan beurswaarde verdampt. Vooral techaandelen zakken als een baksteen waarbij zelfs een gigant als Nvidia al ruim 7 procent is kwijtgeraakt.

De AI-trade stond al langere tijd onder druk en na de overwinning van de Democraten bij de tussentijdse verkiezingen zijn de zorgen alleen maar groter geworden. Is dat terecht of slaat de markt nu door?

Nasdaq is al 14% gedaald

Techaandelen krijgen vandaag de grootste klappen, maar dat is al langer het verhaal. De Nasdaq 100, de beursindex met de honderd grootste niet-financiële bedrijven op de Nasdaq, staat inmiddels 14 procent onder zijn record van begin oktober.

Jarenlang was AI de motor achter de index: bedrijven als Nvidia, Microsoft en Broadcom joegen hem van record naar record.

Maar de afgelopen weken is het sentiment gekanteld, en vandaag slaat de verkoopdruk extra hard toe.

“Dit is het gevolg van recordniveaus aan geleend geld die botsen met een plotselinge omslag in het marktsentiment”, schrijven de analisten van The Kobeissi Letter.

Zakken de koersen hard, dan moeten zij geld bijstorten of worden hun aandelen automatisch verkocht. Die gedwongen verkopen duwen de koers nog verder omlaag.

”Fundamenteel gezien is er niks veranderd het afgelopen uur,” zo concludeert The Kobeissi Letter.

Democraten zetten rem op datacenters

Een belangrijke reden voor de omslag ligt in Washington. De Democraten veroverden bij de verkiezingen van deze week de Senaat en het Huis van Afgevaardigden. Dat de oppositie beide kamers tegelijk inneemt, gebeurde voor het laatst in 2006.

Voor de AI-sector zijn vooral de gouverneursverkiezingen pijnlijk. In meerdere staten wonnen kandidaten die de bouw van datacenters willen afremmen. Die computerhallen, waarin AI-systemen draaien, slurpen enorme hoeveelheden stroom en water.

De grootste zorg zit in Texas. Daar wil de nieuwe gouverneur Gina Hinojosa geen nieuwe datacenters meer, totdat er wetten liggen die belastingvoordelen schrappen en huishoudens beschermen tegen hogere energierekeningen.

Ook in Ohio en Georgia staat een pauze op de agenda. In Ohio moeten bouwers van de nieuwe gouverneur Amy Acton eerst zelf hun stroomaansluiting betalen. In Georgia wil Keisha Lance Bottoms de bouw tijdelijk stilleggen om de gevolgen te onderzoeken.

Volgens zakenbank Goldman Sachs ligt zo’n 45 procent van de geplande Amerikaanse datacentercapaciteit in staten die de bouw kunnen beperken. Texas alleen is al goed voor een kwart.

Dat zijn geen kleine projecten. Investeringsbank Jefferies schat dat in Texas zo’n 13 gigawatt aan aangekondigde datacenters direct gevaar loopt. Dat is grofweg evenveel stroom als dertien grote kerncentrales opwekken.

De weerstand leeft ook bij kiezers. Uit een peiling van NBC News bij de stembureaus blijkt dat 76 procent van de kiezers tegen een nieuw datacenter in de eigen buurt is. Bij lokale stemmingen over strengere regels haalden 40 van de 41 voorstellen een meerderheid.

AI-uitgaven lopen harder dan inkomsten

De politieke rem komt dus bovenop een zorg die al maanden speelt. Microsoft, Alphabet, Amazon en Meta geven dit jaar samen zo’n 730 miljard dollar uit aan AI-infrastructuur. Dat is zo’n 2 miljard dollar per dag en meer dan in 2024 en 2025 samen.

Toch groeien de inkomsten ook hard. Google Cloud verdubbelde zijn omzet in het derde kwartaal en Azure, de cloud van Microsoft, groeide 48 procent. Maar de uitgaven stijgen nog harder, waardoor Alphabet, Meta en Amazon inmiddels meer investeren dan er aan geld binnenkomt.

Het gat dichten ze met leningen. De grote techbedrijven haalden in de eerste helft van dit jaar zo’n 194 miljard dollar op met obligaties, leningen die via de beurs worden verhandeld, volgens JPMorgan Asset Management. Dat is bijna twee keer zoveel als in heel 2025.

Geloof in AI blijft, geduld raakt op

Dat AI een blijvertje is, betwist vrijwel niemand. Microsoft zegt dat de vraag naar rekenkracht zijn aanbod nog altijd overtreft. De echte vraag is hoe lang het duurt voordat al die miljarden winst opleveren, en elke vertraging bij de bouw maakt die wachttijd langer.

Vooral bedrijven die op geleend geld draaien, voelen dat als eerste. CoreWeave, Nebius en Iren zakten in oktober allemaal minstens 30 procent. Een verzekering tegen een faillissement van CoreWeave kost inmiddels ruim 11 procent van het verzekerde bedrag per jaar.

Aleksandar Tomic, econoom aan Boston College, vat de twijfel samen. “We hebben die infrastructuur nodig, we hebben dit kapitaal nodig, maar kunnen ze het volhouden? Dat is volgens mij de grote, grote vraag.”

Al met al kunnen we wel zeggen dat het nog veel te vroeg is om te concluderen dat de AI-cyclus daadwerkelijk tot stilstand komt. Dan zouden de obligatierentes veel hard dalen dan op dit moment gebeurt en een recessie is dan haast niet meer te voorkomen.