Trump pauzeert plan om schepen door de Straat van Hormuz te loodsen in zoektocht naar Iran-deal

President Donald Trump heeft de operatie om vastgelopen schepen door de Straat van Hormuz te begeleiden tijdelijk gepauzeerd. Hij wil ruimte geven aan onderhandelingen die volgens hem dicht bij een akkoord met Iran zijn om de oorlog te beëindigen.

“Project Freedom (de doorvaart van schepen door de Straat van Hormuz) wordt voor korte tijd gepauzeerd om te zien of het akkoord kan worden afgerond en getekend”, schreef Trump dinsdag op zijn sociale-mediaplatform. De operatie om Iran’s wurggreep op de zeestraat te doorbreken was pas maandag begonnen.

Pakistan en andere landen vroegen om pauze

Trump sprak over “grote vooruitgang” richting “een volledig en definitief akkoord met vertegenwoordigers van Iran”. Hij zei dat de beslissing was genomen op verzoek van Pakistan, dat helpt bemiddelen tussen Washington en Teheran, en op verzoek van andere landen. De Amerikaanse marineblokkade van schepen die van of naar Iraanse havens varen, blijft volgens Trump wel “volledig van kracht”.

Het was niet duidelijk waarop Trump zijn opmerking over vooruitgang baseerde. Details over eventuele onderhandelingen gaf hij niet. De aankondiging vormde een abrupte ommekeer ten opzichte van de afgelopen dagen, toen Trump zijn frustratie nog uitsprak over het tempo van de gesprekken en aangaf niet tevreden te zijn met de Iraanse voorstellen.

De olieprijs reageerde direct. Brent-olie zakte ongeveer 2 procent richting 108 dollar per vat, nadat de prijs dinsdag al 4 procent was gedaald.

Operatie was net van start gegaan

Project Freedom moest het centrale onderdeel worden van de volgende fase van het Amerikaanse Iran-beleid. Het Amerikaanse leger zei dat het maandag twee schepen door Hormuz had geleid en daarbij meerdere aanvallen had afgeslagen van Iraanse drones, raketten en kleine snelle aanvalsboten.

Volgens defensieminister Pete Hegseth en Dan Caine, voorzitter van de Verenigde Stafchefs, had het Pentagon raketdestroyers met luchtverdediging, meer dan honderd vliegtuigen, vijftienduizend militairen in de regio en een mix van drones, waaronder onderwaterdrones, ingezet. De Verenigde Stafchefs zijn de hoogste militaire adviseurs van de Amerikaanse president. Trump legde de operatie echter slechts enkele uren na deze toelichting stil.

Hoge brandstofprijzen probleem voor de Republikeinen

De Amerikaanse regering lijkt te zoeken naar manieren om de impasse rond Hormuz te beëindigen. De hoge brandstofprijzen versterken de economische druk in de Verenigde Staten. Republikeinen vrezen dat die druk hen in november bij de tussentijdse verkiezingen de meerderheid in beide kamers van het Congres kan kosten.

Voorafgaand aan Trumps aankondiging zei buitenlandminister Marco Rubio tegen verslaggevers in het Witte Huis dat offensieve operaties tegen Iran voorbij waren. De Verenigde Staten lijkt nu in te zetten op de-escalatie van het conflict, dat duizenden levens heeft geëist in Iran en Libanon en de wereldwijde energiemarkten op zijn kop heeft gezet. De weg naar een akkoord dat Hormuz weer opent blijft echter ver.

Iraanse president noemt Amerikaanse eisen ‘onmogelijk’

Kort voordat Trump zijn plan pauzeerde, wees de Iraanse president de Amerikaanse voorwaarden voor nieuwe gesprekken resoluut af. Volgens hem zijn die niet haalbaar.

“Het probleem is dat de Verenigde Staten een beleid van maximale druk tegen ons voeren,” zei president Masoud Pezeshkian in een telefoongesprek met de aankomende Iraakse premier Ali al-Zaidi, aldus persbureau Fars.

“Tegelijk verwacht Washington dat Iran aan de onderhandelingstafel verschijnt en zich schikt naar eenzijdige eisen. Dat is een onmogelijke situatie.”

Iraans bestuur traag door oorlogsschade

Trump en andere topfunctionarissen hebben eerder aangegeven dat de gesprekken moeizaam verlopen, mede door interne verdeeldheid binnen Iran.

Volgens minister Rubio duurt het vaak “vijf tot zes dagen” voordat Iran reageert op een Amerikaans voorstel. Dat komt doordat besluiten via meerdere lagen in het systeem lopen en uiteindelijk moeten worden goedgekeurd door de hoogste leider.

“Hun systeem was altijd al complex,” aldus Rubio. “Door de schade van de oorlog is dat proces nog trager en ingewikkelder geworden.”