AEX koers maakt flinke stap omlaag – onzekerheid heerst

Waar de AEX koers vorige week nog ijzersterk was en boven de symbolische grens van 1.000 punten klom, is het beeld nu heel anders. Geopolitieke onrust domineert momenteel de financiële markten, onzekerheid heerst en beleggers halen risico van tafel. Dat resulteert simpelweg in de volgende beweging: aandelen verliezen, terwijl goud en zilver opnieuw floreren.

De impact van geopolitiek op de beurs

Hoewel geopolitieke ontwikkelingen op de korte termijn vaak een negatieve impact op de beurs hebben, duurt de ellende meestal niet lang. In de onderstaande tabel zien we een reeks van grote gebeurtenissen sinds 1941, en de impact daarvan op de Amerikaanse S&P 500.

Gemiddeld leverden de ontwikkelingen in kwestie een daling van 4,6 procent op, duurde het 19,7 dagen voordat de bodem werd bereikt, en was de beursindex na 43,2 dagen weer helemaal hersteld.

Dat biedt perspectief voor de AEX en andere beursindices, die momenteel zwaar gebukt gaan onder het geopolitieke geweld. Met name de relatie tussen Europa en de Verenigde Staten lijkt momenteel op het spel te staan, terwijl er over en weer met heffingen wordt gedreigd.

Beleggers houden van zekerheid en daar is nu geen sprake van. Dit kan in theorie veel impact hebben op de bedrijfswinsten en om die reden lijkt men risico van tafel te halen, en te kiezen voor goud als veilige haven. Terwijl de AEX koers vandaag weer daalde, staat de goudprijs ruim 2 procent in het groen.

Waarom onzekerheid zorgt voor dalende koersen

Individuele beleggers zijn op dit soort momenten niet de enige marktdeelnemers die risico van tafel halen. Ook grote fondsen die systematisch beleggen op basis van bijvoorbeeld de verwachte volatiliteit schalen hun posities af.

Hoewel er nog geen sprake is van een extreem negatieve situatie, zien we de angstindex van Wall Street, de VIX, ook opspringen naar 20 punten. Deze index geeft aan hoeveel volatiliteit beleggers voor de komende periode verwachten.

Er zijn veel fondsen die op basis van deze index beleggen. Daalt de VIX en wijst deze index naar een rustige periode? Dan vergroot men de posities. Schiet de angstindex omhoog, dan bouwen ze af. Nu zitten we duidelijk in een periode waarin men posities afbouwt door het toenemen van de verwachte volatiliteit.

Voor de AEX en andere grote beursindices is het belangrijk dat de verwachte volatiliteit straks weer afneemt. Bijvoorbeeld door minder scherpe taal op het geopolitieke wereldtoneel, of door een akkoord over de complete situatie.