Brics wil de wereldorde herschrijven, maar China kan de droom breken

Brics zou op papier sterker moeten zijn dan ooit. Het blok vertegenwoordigt bijna de helft van de wereldbevolking, ongeveer 40 procent van de wereldeconomie op basis van koopkrachtpariteit en een groeiend deel van de mondiale handel.

Daarmee lijkt dit hét moment voor Brics. De Verenigde Staten trekken zich terug uit hun traditionele leiderschapsrol, Europa verzwakt en veel landen zoeken naar alternatieven voor een door Washington gedomineerde wereldorde.

Toch is de grote vraag of Brics deze kans echt kan grijpen. Want hoe groter het blok wordt, hoe duidelijker de interne spanningen zichtbaar worden.

Economische macht groeit hard

Brics begon ooit als economisch acroniem voor Brazilië, Rusland, India en China. Inmiddels horen ook Zuid-Afrika, Egypte, Ethiopië, de Verenigde Arabische Emiraten, Iran en Indonesië bij de groep. Daarnaast zijn er tien partnerlanden.

De economische logica achter Brics blijft sterk. China en India groeiden de afgelopen 25 jaar veel harder dan het Westen. De handel tussen Brics-landen is sinds 2003 meer dan dertien keer zo groot geworden en bereikte in 2025 ongeveer 1,2 biljoen dollar.

Ook bouwde de groep eigen instituties, zoals de New Development Bank, bedoeld als alternatief voor de Wereldbank. Op economisch terrein is Brics dus geen lege huls.

Dollar uitdagen blijft gevoelig

Veel Brics-landen willen minder afhankelijk worden van de Amerikaanse dollar. Dat past logisch in een wereld waarin Washington sancties, handelsmacht en financiële infrastructuur als geopolitiek wapen gebruikt.

Toch wordt daar tijdens de komende top in New Delhi opvallend voorzichtig over gesproken. India wil Donald Trump niet provoceren en benadrukt dat er geen officiële de-dollarisatie-agenda is. Dat laat meteen de zwakte van Brics zien.

Iedereen wil meer autonomie, maar niet iedereen wil openlijk de confrontatie met de Verenigde Staten zoeken.

China wordt het probleem

De grootste spanning zit bij China. Beijing ziet Brics als platform om een alternatieve wereldorde te bouwen. Niet alleen economisch, maar ook geopolitiek. India en Brazilië denken daar anders over. Zij willen een alternatief voor de westerse orde, maar geen antiwesters blok onder Chinese leiding.

Vooral India blijft wantrouwend. De relatie met China is beschadigd door grensconflicten, economische rivaliteit en de angst dat Brics uiteindelijk vooral China’s agenda dient. Daarmee ontstaat de kernvraag: is Brics een samenwerking tussen gelijken, of langzaam een Chinees machtsinstrument?