Chaos rond Hormuz: VS en Iran geven schepen tegenstrijdige instructies

De Straat van Hormuz is weer deels open, maar de rust is nog ver te zoeken. Scheepseigenaren zitten volgens de Financial Times klem tussen tegenstrijdige instructies van Iran, de Verenigde Staten en westerse verzekeraars.

Dat is belangrijk, omdat Hormuz een van de belangrijkste energieroutes ter wereld is. Zodra daar verwarring ontstaat, stijgt het risico op vertragingen, incidenten en opnieuw oplopende olieprijzen.

De markt viert voorlopig dat de blokkade is opgeheven. Maar op het water zelf is de situatie veel minder overzichtelijk.

Iran wil schepen langs eigen kust

Iran heeft schepen gewaarschuwd dat zij vooraf toestemming moeten vragen aan Teheran als zij door de Straat van Hormuz willen varen. Ook wil Iran dat schepen een route dicht langs de Iraanse kust nemen.

Wie dat niet doet, riskeert volgens Iran sancties, boetes of zelfs terugsturen.

Dat maakt de heropening van Hormuz meteen ingewikkelder dan de markt had gehoopt. Een route is pas echt open als schepen zonder politieke en juridische onzekerheid kunnen varen.

VS wijst juist naar Omani-route

Tegelijkertijd adviseren de Verenigde Staten en sommige westerse verzekeraars schepen om juist de route langs Oman te nemen. Die route valt onder Amerikaanse militaire bescherming en werd door Trump de “Guardian Angel”-route genoemd.

Wie de Amerikaanse route volgt, kan Iran tegen zich krijgen. Wie de Iraanse route volgt, kan juist problemen krijgen met Amerikaanse regels, verzekeraars of sancties.

Meer schepen, maar nog geen normalisatie

Het scheepvaartverkeer door Hormuz trok in het weekend wel aan. Volgens UK Maritime Trade Operations voeren meer dan dertig schepen door de zeestraat in de 24 uur tot maandagmiddag.

Dat was het hoogste aantal sinds het uitbreken van de oorlog eind februari.

Ook werd het risiconiveau voor operaties in de zeestraat verlaagd van “ernstig” naar “matig”. Volgens maritieme autoriteiten is het gedrag van de Iraanse Revolutionaire Garde minder onvoorspelbaar geworden sinds het vredesakkoord, terwijl de Amerikaanse marine stabiliserend aanwezig blijft.

Markten zijn mogelijk te optimistisch

Voor financiële markten is dit een belangrijke ontwikkeling. De olieprijs is gedaald omdat beleggers ervan uitgaan dat de kans op een langdurige blokkade kleiner is geworden. Dat is logisch. Er varen weer schepen en de directe paniek is afgenomen.

Maar de markt mag niet doen alsof de zeestraat alweer volledig normaal functioneert.

Zolang Iran en de Verenigde Staten verschillende routes adviseren, blijft het risico op misverstanden groot. Eén schip dat wordt tegengehouden, één incident met de Revolutionaire Garde of één verzekeringsprobleem kan genoeg zijn om de risicopremie in olie opnieuw op te drijven.