Doorbraak rond Hormuz? Golfstaten willen met Iran om tafel

Zes Golfstaten overwegen volgende week voor het eerst sinds het uitbreken van de oorlog gezamenlijk met Iran te praten over de toekomst van de Straat van Hormuz. Oman probeert de ministers van Buitenlandse Zaken maandag bijeen te brengen in de stad Salalah.

Of het overleg daadwerkelijk doorgaat, is nog onzeker. Toch is de mogelijke ontmoeting opvallend. De Straat van Hormuz is al meer dan zes maanden grotendeels afgesloten, met grote gevolgen voor de wereldwijde oliehandel.

Tegelijkertijd lijkt een einde aan de oorlog nog ver weg, omdat zowel Iran als de Verenigde Staten vooralsnog niet bereid zijn belangrijke concessies te doen.

Oman brengt Iran en Golfstaten mogelijk bij elkaar

Oman wil maandag een overleg organiseren tussen Iran en de Gulf Cooperation Council (GCC) in de Omaanse stad Salalah. Tot het samenwerkingsverband behoren Saudi-Arabië, de Verenigde Arabische Emiraten, Qatar, Koeweit, Bahrein en Oman.

Het zou de eerste gezamenlijke bijeenkomst met Iran zijn sinds de oorlog ruim zes maanden geleden uitbrak. Of het overleg daadwerkelijk doorgaat, is nog onzeker. Ook is niet duidelijk of alle zes Golfstaten zullen aanschuiven.

De oplopende spanningen in Jemen kunnen de plannen bovendien bemoeilijken. Daar zijn de door Iran gesteunde Houthi’s verwikkeld in steeds hevigere gevechten met troepen die worden gesteund door Saudi-Arabië.

Oman speelt al langer een bemiddelende rol in het conflict. Het land voert volgens de bron al enkele weken gesprekken met Iran over een mogelijke regeling voor het scheepvaartverkeer door de Straat van Hormuz.

Iran wil controle over Straat van Hormuz behouden

De Straat van Hormuz is van groot belang voor de wereldwijde handel in olie, aardgas en andere grondstoffen. De zeeroute werd feitelijk afgesloten nadat de Verenigde Staten en Israël eind februari begonnen met aanvallen op Iran.

Washington wil dat schepen weer vrij door de zeestraat kunnen varen en probeert Iran met een zeeblokkade onder druk te zetten. Teheran weigert echter de controle over de Straat van Hormuz op te geven.

Een mogelijke regeling waarover Iran en Oman spreken, zou betalingen voor de doorgang van schepen kunnen omvatten. Zowel de Verenigde Staten als de Golfstaten zijn daar fel op tegen. Het is daarom onzeker of een tijdelijk akkoord haalbaar is.

Ondertussen varen de afgelopen twee maanden weer meer schepen door de zeestraat. Veel daarvan doen dat volgens de bron ’s nachts, met uitgeschakelde transponders en onder bescherming van het Amerikaanse leger. Schepen worden daarbij nog regelmatig beschoten met Iraanse raketten en drones.

Olieprijs blijft boven 100 dollar

Een snel einde aan de oorlog lijkt steeds minder waarschijnlijk. Zowel Washington als Teheran bereiden zich volgens de bron voor op een conflict dat nog maanden of zelfs langer kan duren.

De onzekerheid houdt de olieprijs hoog. Brent-olie steeg deze week sterk, maar daalde vrijdag met ruim drie procent naar ongeveer 104 dollar per vat nadat het Internationaal Energieagentschap waarschuwde voor een verslechterende vraag naar olie.

Saudi-Arabië en de Verenigde Arabische Emiraten kunnen een groot deel van hun olie via pijpleidingen om de Straat van Hormuz heen vervoeren. Toch raakt de afsluiting ook hun economieën. Niet alleen de oliehandel wordt getroffen, ook investeerders en toeristen zouden terughoudender zijn geworden.