Duitsland verkoopt 30-jarige staatsobligaties tegen hoogste rente sinds 2011

Duitsland moet steeds dieper in de buidel tasten om geld te lenen. Het land brengt dinsdag een nieuwe langlopende staatslening op de markt tegen een rente die naar verwachting rond het hoogste niveau in vijftien jaar ligt.

De ontwikkeling past in een bredere verkoopgolf op de wereldwijde obligatiemarkt. Beleggers vragen steeds meer rente om overheden voor tientallen jaren geld te lenen. In Duitsland speelt bovendien mee dat de overheid de komende jaren fors meer wil uitgeven aan defensie en infrastructuur.

Duitsland betaalt bijna 3,8 procent rente

Duitsland moet steeds meer rente betalen om voor langere tijd geld te lenen. De nieuwe staatsobligaties lopen af in augustus 2056 en krijgen naar verwachting een rendement van ongeveer 3,8 procent. Een vergelijkbare Duitse lening die in 2054 afloopt, stond dinsdag rond 3,77 procent.

Daarmee zijn de Duitse financieringskosten terug op niveaus die voor het laatst tijdens de Europese schuldencrisis werden gezien.

De stijging gaat bovendien snel. Vorige maand verkocht Duitsland nog een kleinere hoeveelheid dertigjarige staatsobligaties tegen 3,64 procent. Dat was toen al het hoogste niveau bij een reguliere uitgifte met deze looptijd sinds 2011. Sindsdien zijn obligatiekoersen wereldwijd verder gedaald, waardoor de rentes verder zijn opgelopen.

Met de nieuwe verkoop wil Duitsland volgens Christoph Rieger van Commerzbank maximaal 3,5 miljard euro ophalen. Voor de Duitse overheid betekent de hogere rente dat nieuwe schulden steeds duurder worden.

Duitsland staat daarin niet alleen. Overheden wereldwijd zien hun financieringskosten stijgen door aanhoudende inflatiezorgen, hogere energieprijzen en grote begrotingstekorten. Zo moesten de Verenigde Staten vorige week bij de verkoop van dertigjarige staatsobligaties de hoogste rente in 25 jaar betalen.

Duitsland wil volgend jaar veel meer lenen

De hogere rente komt voor Duitsland op een bijzonder ongunstig moment. Juist nu lenen duurder wordt, heeft de overheid de komende jaren veel meer geld nodig voor onder meer defensie en infrastructuur.

Volgens berekeningen van Commerzbank kan Duitsland in 2027 netto voor een recordbedrag van ongeveer 163 miljard euro aan staatsobligaties uitgeven. Dit jaar gaat het naar verwachting nog om 137 miljard euro.

Kijken we naar alle obligaties die Duitsland volgend jaar naar de markt brengt, dan kan het bedrag zelfs oplopen tot ongeveer 400 miljard euro. Een groot deel daarvan is nodig om oude schulden te vervangen. In 2027 loopt namelijk voor een recordbedrag van 238 miljard euro aan bestaande Duitse staatsschuld af.

Daarbovenop komen de hogere overheidsuitgaven. Duitsland trekt de komende jaren fors meer geld uit voor defensie en infrastructuur. Volgens de huidige begrotingsplannen kan de totale netto financieringsbehoefte in 2027 daardoor oplopen tot ongeveer 204 miljard euro.

Niet het volledige bedrag hoeft via langlopende staatsobligaties te worden opgehaald. De Duitse overheid kan ook kortlopende leningen uitgeven, reserves gebruiken of andere inkomstenbronnen aanspreken.

Toch is de timing pijnlijk. Duitsland moet juist veel meer geld ophalen op het moment dat beleggers de hoogste rente in ongeveer vijftien jaar eisen om het land voor langere tijd geld te lenen.

Beleggers willen meer rente van overheden

De Duitse uitgifte laat een groter probleem zien waarmee veel overheden momenteel kampen. Jarenlang konden landen voor relatief weinig geld tientallen jaren lenen. Die situatie is snel veranderd.

Hogere olieprijzen houden de inflatiedruk hoog, terwijl veel regeringen tegelijkertijd hun uitgaven opvoeren. Daardoor komen meer staatsobligaties op de markt en vragen beleggers een hogere vergoeding om hun geld voor dertig jaar vast te zetten.

Duitsland kiest dinsdag voor een verkoop via een groep grote banken, waaronder Barclays, BNP Paribas, Citigroup, Deutsche Bank, JPMorgan en NatWest. Zo’n constructie is doorgaans duurder dan een normale veiling, maar maakt het mogelijk om in één keer een groot bedrag op te halen en een bredere groep beleggers te bereiken.

De timing is opvallend. Duitsland is normaal gesproken niet het eerste Europese land dat na de rustige zomerperiode met zo’n grote bankgestuurde obligatieverkoop naar de markt komt. Sinds 2015 vervulde Finland doorgaans die rol.

Voor Duitsland is de uitdaging duidelijk: precies op het moment dat het land honderden miljarden euro’s extra moet financieren, is geld lenen duurder dan in jaren.