Europese droogte raakt economie: Duitsland dreigt miljarden te verliezen

Europa kampt met een uitzonderlijke droogte die inmiddels veel verder reikt dan de natuur en de landbouw. Door de extreem lage waterstanden in rivieren als de Rijn en de Donau komen ook de energievoorziening, industrie en binnenvaart steeds verder onder druk te staan.

De gevolgen zijn inmiddels zo groot dat sommige landen naar uitzonderlijke maatregelen grijpen. Zo zette Roemenië de marine in om onderwaterexplosies uit te voeren in de Donau. Daarmee probeert het land meer water richting de koelsystemen van de kerncentrale van Cernavoda te leiden.

Het onderstreept hoe ernstig de situatie inmiddels is.

Kerncentrales en waterkracht onder druk

Rivieren zijn veel meer dan transportwegen. Ze leveren koelwater voor kerncentrales, water voor waterkrachtcentrales en transportcapaciteit voor industrie en landbouw. Als het waterpeil te laag wordt, raakt dat direct de energievoorziening.

Roemenië moest zijn enige werkende kernreactor die door de Donau wordt gekoeld tijdelijk stilleggen. Ook de Hongaarse kerncentrale Paks, goed voor ongeveer 40 procent van de elektriciteit in het land, kwam onder druk te staan.

In Servië moest de productie van waterkracht worden verlaagd. Dat betekent dat landen mogelijk duurdere elektriciteit moeten importeren of andere energiebronnen moeten inzetten. In een omgeving waarin energieprijzen toch al gevoelig zijn door geopolitieke spanningen, is dat geen klein probleem.

Rijn raakt Duitse economie

Voor Duitsland is vooral de Rijn belangrijk. De rivier is een cruciale handelsroute door het economische hart van Europa. Via de Rijn worden onder meer grondstoffen, chemische producten, brandstoffen en industriële goederen vervoerd.

Bij Kaub, een belangrijk knelpunt voor schepen richting Zuid-Duitsland en Zwitserland, zakte het waterpeil volgens Bloomberg naar 24 centimeter. Dat is het laagste niveau sinds het begin van de metingen in 1880.

Onder de kritieke grens van 78 centimeter kunnen schepen nog varen, maar veel minder zwaar beladen. Daardoor stijgen vrachtkosten en low-water surcharges hard.

Volgens econoom Stefan Kooths van het Kiel Institute kan de lage waterstand de Duitse groei in het derde kwartaal met maximaal 0,2 procentpunt drukken. Het verlies aan toegevoegde waarde wordt geschat op 1 tot 2 miljard euro.

Droogte voedt inflatierisico

De economische impact loopt verder dan Duitsland. Als rivieren minder betrouwbaar worden, stijgen transportkosten. Als energiecentrales minder kunnen draaien, stijgen energiekosten. Als boeren hun oogst niet kunnen vervoeren, raken voedselketens verstoord.

Dat maakt droogte ook een inflatieverhaal. Bedrijven kunnen deels uitwijken naar spoor of wegtransport, maar dat is duurder en minder efficiënt. Daardoor komt extra druk op marges en consumentenprijzen.