Het machtigste olieland ter wereld zit ineens klem

Saudi-Arabië komt steeds verder onder druk te staan door bondgenoten van Iran. Vanuit Jemen rukken de Houthi-rebellen op richting de strategisch belangrijke zeestraat Bab al-Mandeb en vallen zij Saudi-Arabische energie-installaties aan met raketten en drones. Vanuit Irak werd ondertussen een aanval uitgevoerd die leidde tot de sluiting van een cruciale oliepijpleiding.

Daarmee wordt Saudi-Arabië vanuit het noorden én zuiden geraakt, terwijl ook de Straat van Hormuz al zwaar onder druk staat. Volgens de Financial Times vormt de escalatie een grote veiligheids- en economische uitdaging voor kroonprins Mohammed bin Salman.

Saudi-export komt in gevaar

Saudi-Arabië moet olie kunnen exporteren om zijn economie draaiende te houden en zijn ambitieuze ontwikkelingsplannen te financieren. Maar juist die exportlijnen komen onder druk te staan.

De Straat van Hormuz is al riskanter geworden door Iraanse aanvallen op schepen. Daardoor werd de East-West pipeline belangrijker, omdat die olie naar de westkust van Saudi-Arabië kan brengen en Hormuz omzeilt.

Maar nu ook die pijpleiding dicht is, neemt de druk snel toe.

Volgens de FT viel de Saudi-olieproductie in augustus al terug naar 6,2 miljoen vaten per dag, het laagste niveau in 36 jaar. Daarmee exporteert Saudi-Arabië momenteel minder dan de helft van de Verenigde Staten.

Trump houdt afstand

Kroonprins Mohammed bin Salman vroeg Donald Trump om steun tegen de Houthi’s.

Maar de Amerikaanse president reageerde opvallend ontspannen. Trump stelde dat de Houthi’s “niet met ons willen vechten” en dat zij de meeste schepen doorlaten.

Voor Riyad is dat frustrerend. Saudi-Arabië rekende jarenlang op Amerikaanse veiligheidssteun. Maar nu Washington vastzit in de oorlog met Iran, lijkt de bereidheid om direct in Jemen in te grijpen beperkt.

De VS helpt met inlichtingen en doelbepaling, maar lijkt geen grote militaire escalatie te willen.

Weinig goede opties

Voor Mohammed bin Salman is dit een lastig dilemma. Toegeven aan de Houthi’s kan worden gezien als zwakte en kan leiden tot nieuwe eisen. Escaleren kan leiden tot meer aanvallen op olie-installaties en mogelijk een conflict op meerdere fronten.

Ondertussen blijven olieprijzen gevoelig voor ieder teken dat Saudi-Arabië minder kan leveren. Dat raakt niet alleen het Midden-Oosten, maar de hele wereldeconomie.