Indiase tankers varen door Straat van Hormuz: Teheran bepaalt wie erdoor mag

Twee Indiase LPG-schepen zijn onderweg door de Straat van Hormuz, terwijl de spanningen in de regio hoog blijven oplopen en de doorgang voor veel schepen nog altijd beperkt is.

Volgens scheepsdata volgen de tankers een opvallende route dicht langs de Iraanse kust, wat erop wijst dat Teheran toestemming heeft gegeven voor passage. Voor India komt dat op een cruciaal moment, omdat het land kampt met een acuut tekort aan kookgas.

India vaart dicht langs Iran voor veilige doorgang

De schepen Jag Vasant en Pine Gas trokken maandag noordwaarts vanaf de kust van de Verenigde Arabische Emiraten richting de Iraanse eilanden Qeshm en Larak. Ze lijken daarna koers te zetten naar de Golf van Oman.

Ook andere schepen die recent veilig door Hormuz kwamen, volgden een route dicht langs de Iraanse kust. Dat wijst volgens internationale media op een vorm van gecontroleerde doorgang door Teheran.

Eerder deze maand kregen ook al twee andere Indiase LPG-tankers toestemming om de oversteek te maken. Bloomberg meldde eerder dat die doorgang mogelijk werd na overleg tussen New Delhi en Teheran. India probeert daarmee de aanvoer van LPG veilig te stellen, juist nu huishoudens in het land steeds sterker de gevolgen voelen van de verstoringen in de regio.

Iran koppelt energie aan geopolitieke druk

De doorgang van de Indiase schepen past in een bredere strategie van Iran. De Straat van Hormuz is sinds het uitbreken van de oorlog in de regio grotendeels ontregeld, terwijl Iran volgens recente berichtgeving schepen van vijandige landen juist buitensluit.

Tegelijkertijd onderzoekt Teheran naar verluidt of het voor bepaalde olieladingen betaling in Chinese yuan kan eisen in plaats van in dollars. Dat voorstel is niet officieel bevestigd, maar laat wel zien dat Iran de crisis rond Hormuz ook gebruikt als financieel machtsmiddel.

Dat is opvallend, omdat olie wereldwijd nog altijd grotendeels in dollars wordt verhandeld. Een verschuiving richting yuan zou daarom niet alleen gevolgen hebben voor de energiemarkt, maar ook voor de machtspositie van de Verenigde Staten binnen het mondiale financiële systeem. Voorlopig is er nog geen sprake van een directe systeemverandering, maar de status quo staat wel steeds nadrukkelijker onder druk. 

LPG-tekort in India blijft groot

Voor India is de inzet vooral praktisch. Het land haalt een groot deel van zijn LPG uit het Midden-Oosten en gebruikt die brandstof op grote schaal als kookgas voor huishoudens. Volgens Bloomberg vervoeren de vier Indiase tankers samen slechts genoeg LPG voor twee tot drie dagen verbruik. De extra aanvoer biedt dus verlichting, maar lost het onderliggende probleem niet op. 

Die kwetsbaarheid dwingt India tot snelle keuzes. Havens hebben inmiddels instructies gekregen om LPG-schepen voorrang te geven bij het aanmeren, terwijl de overheid ook op diplomatiek vlak alles op alles zet om de toevoer in stand te houden. De crisis laat daarmee zien hoe een conflict in de Golf niet alleen de olieprijs raakt, maar ook directe gevolgen heeft voor miljoenen huishoudens die afhankelijk zijn van betaalbaar gas.