Kabinet wil box 3 uiteindelijk verder vernieuwen: belasting pas bij verkoop

De afgelopen weken was box 3 hét gesprek van de dag. Het plan om vanaf 2028 belasting te heffen op papieren winsten leidde tot veel onrust onder Nederlandse beleggers. Maar achter de schermen kijkt het nieuwe kabinet al verder: het uiteindelijke doel is een vermogenswinstbelasting, waarbij pas belasting wordt betaald bij verkoop. En dat idee valt bij investeerders een stuk beter.

Eerst nieuw box 3-stelsel in 2028

Voorlopig verandert er nog niets. Vanaf 1 januari 2028 moet eerst het nieuwe box 3-stelsel ingaan, waarin het werkelijke rendement wordt belast. Die wet ligt nu bij de Tweede Kamer en moet uiterlijk 15 maart 2026 worden aangenomen om de invoeringsdatum te halen.

Onlangs kon je lezen dat een meerderheid het wetsvoorstel steunt, omdat verder uitstel de schatkist miljarden euro’s per jaar zou kosten.

Box 3 gaat over vermogen zoals spaargeld, beleggingen en dus ook cryptomunten zoals Bitcoin (BTC) en Ethereum (ETH). 

Tot nu toe rekent de Belastingdienst met fictieve rendementen. Dat systeem werd in 2021 onderuit gehaald door de Hoge Raad, omdat mensen belasting betaalden over rendement dat ze niet hadden behaald.

Wat verandert er vanaf 2028?

In het nieuwe stelsel kijkt de fiscus naar wat iemand écht verdient. Ontvangen rente, dividend en koerswinsten tellen mee. Voor spaargeld is dat eenvoudig. Voor beleggingen, waaronder crypto, geldt in principe een vermogensaanwasbelasting. Dat betekent dat ook waardestijgingen worden belast, zelfs als je niets verkoopt.

Stijgt Bitcoin in een jaar bijvoorbeeld met 30 procent, dan betaal je belasting over die stijging. Het box 3-tarief blijft voorlopig 36 procent. Het kritiekpunt is dat mensen dan mogelijk gedwongen kunnen worden om een deel van hun investeringen te verkopen. 

Voor onroerend goed en aandelen in start-ups en scale-ups geldt een uitzondering. Daar wordt pas afgerekend bij verkoop, via een vermogenswinstbelasting. Dat maakt het nieuwe systeem een hybride model.

Waarom wil het kabinet verder?

Het kabinet noemt het nieuwe stelsel zelf al een tussenstap. In het coalitieakkoord staat letterlijk dat men wil toewerken naar een vermogenswinstsystematiek voor alle vermogens. Daarmee wil de coalitie langetermijnbeleggingen stimuleren en voorkomen dat mensen belasting moeten betalen over winst die alleen op papier bestaat.

Die keuze is politiek gevoelig. Een volledige vermogenswinstbelasting kost de staat in de eerste jaren veel geld, omdat belastinginkomsten later binnenkomen. Volgens ramingen kan dat in vijf jaar oplopen tot zo’n 5 miljard euro.

Wanneer box 3 volledig wordt omgebouwd naar een vermogenswinstbelasting, is nog onduidelijk. Het kabinet spreekt over “doorontwikkelen”, maar noemt geen jaartal.