Tweede Kamer steunt omstreden box 3-wijziging: crypto-beleggers de klos

De Tweede Kamer lijkt het nieuwe box 3-stelsel, de belasting op spaargeld en beleggingen, wordt  per 2028 met tegenzin te slikken. Ondanks forse kritiek steunt een meerderheid het wetsvoorstel van demissionair staatssecretaris Eugène Heijnen, vooral omdat verder uitstel de schatkist jaarlijks miljarden kost. ‘’Het is tekenen bij het kruisje”, verzuchtte PVV’er Elmar Vlottes tijdens het debat.

Belasting op papieren winst

Vanaf 2028 wil het kabinet vermogen belasten op basis van het werkelijk behaalde rendement. Daarmee moet een einde komen aan de jarenlange box 3-soap, nadat de Hoge Raad in 2021 het oude systeem onderuit haalde. In plaats van fictieve opbrengsten kijkt de fiscus straks naar wat beleggers echt verdienen.

Voor spaarders pakt dat meestal gunstig uit, maar voor beleggers in aandelen, obligaties en crypto ligt dat anders. Zij krijgen te maken met een vermogensaanwasbelasting: belasting over waardestijgingen, ook als die winst alleen op papier bestaat. Verkopen is dus niet nodig om belasting te betalen.

Dat stuit op brede weerstand in de Kamer. VVD, CDA, BBB, JA21 en PVV zien liever een vermogenswinstbelasting, waarbij de Belastingdienst pas aanklopt bij verkoop. Heijnen deelt die voorkeur, maar noemt invoering vóór 2028 onhaalbaar. Banken en vermogensbeheerders kunnen de benodigde gegevens simpelweg nog niet aanleveren.

Crypto-investeerders lijken bij een vermogensaanwasbelasting het kind van de rekening te worden. Waar zij nu nog 36 procent belasting betalen over een fictief rendement van zo’n 6 procent, gaat de fiscus straks uit van de echte winst.

En die kan hard oplopen. Als Bitcoin (BTC) een goed jaar draait en bijvoorbeeld verdubbelt in waarde, zoals in 2024 gebeurde, dan wordt niet 6 procent belast, maar 100 procent rendement. Wie dat geld niet zomaar op kan hoesten, wordt dan gedwongen om een deel van zijn crypto te verkopen. 

Hoeveel belasting je dit jaar moet betalen over je Bitcoins of andere cryptomunten lees je in dit artikel.

Miljarden op het spel

Uitstel zou geen optie zijn. Elk jaar vertraging kost de staat zo’n 2,3 tot 2,4 miljard euro. Bovendien zouden belastinginkomsten bij een vermogenswinstbelasting jaren later binnenkomen, omdat beleggers hun verkoop kunnen uitstellen. Dat zou een nieuw kabinet opzadelen met een fors begrotingsgat.

Toch blijft de Kamer aandringen op duidelijkheid. Volgens Heijnen loopt de schatkist bij een volledige overstap naar vermogenswinstbelasting in de eerste vijf jaar circa 5 miljard euro mis, maar het is onzeker hoe groot dat gat daarna wordt. ChristenUnie en VVD hopen zelfs op een lange termijn-meeropbrengst door een rente-op-rente-effect, maar harde cijfers ontbreken.

Eenvoudiger wordt box 3 er niet op, erkent ook de Kamer. „We beloven elk jaar vereenvoudiging, maar doen het tegenovergestelde”, zei ChristenUnie’er Pieter Grinwis. Toch lijkt het wetsvoorstel af te stevenen op een meerderheid. Met de deadline van 15 maart in zicht voelt de Kamer zich opgejaagd. Of zoals Vlottes het samenvatte: met de rug tegen de muur.

Vastgoed als uitzondering

Voor vastgoedbeleggers kan het nieuwe stelse er juist niet snel genoeg komen. Zij mogen straks namelijk kosten aftrekken en betalen pas belasting bij verkoop. Wel komt er een bijtelling voor eigen gebruik van een tweede woning, iets waar CDA en D66 vraagtekens bij zetten vanwege de hoogte en juridische houdbaarheid.