Nek-aan-nekrace kantelt: Netanyahu pakt de leiding in Israël

De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft een voorsprong genomen bij de parlementsverkiezingen. Zijn partij Likud gaat aan kop en ook de partijen die hem steunen doen het voorlopig beter dan de oppositie.

Toch is een nieuwe regering nog lang niet zeker. Netanyahu heeft voor een meerderheid meer zetels nodig dan zijn politieke blok momenteel in handen heeft.

Netanyahu neemt voorsprong bij Israëlische verkiezingen

De partij Likud van premier Benjamin Netanyahu gaat voorlopig aan kop bij de Israëlische verkiezingen. Nu bijna 53,7 procent van de stemmen is geteld, staat de partij op 27 zetels. Samen met vier andere partijen die Netanyahu steunen, komt zijn politieke blok uit op 55 zetels. Dat zijn er vijf meer dan het blok van zijn tegenstanders.

De eerste peilingen na sluiting van de stembussen wezen nog op een nek-aan-nekrace. Maar naarmate de stemmen werden geteld, kreeg Netanyahu de overhand. Bij een eerdere tussenstand, toen bijna 42 procent van de stemmen was verwerkt, stond zijn kamp zelfs op 57 zetels tegenover 47 voor de belangrijkste oppositiepartijen.

Toch is een nieuwe regering onder leiding van Netanyahu nog lang niet zeker. Het Israëlische parlement, de Knesset, telt 120 zetels. Om een meerderheid te behalen, zijn er minstens 61 nodig. Met de huidige tussenstand komt Netanyahu dus nog zes zetels tekort.

Bovendien is bijna de helft van de stemmen nog niet geteld. De verhoudingen kunnen daardoor de komende uren opnieuw veranderen.

Arabische partijen kunnen beslissende rol spelen

Dat Likud voorlopig de grootste partij is, betekent nog niet dat Netanyahu ook een nieuwe regering kan vormen. In Israël heeft nog nooit één partij zelfstandig een meerderheid behaald. Om te kunnen regeren, moeten partijen dus samenwerken.

Daarbij kunnen de Arabische partijen een belangrijke rol spelen. Volgens een eerdere tussenstand zijn zij samen goed voor zestien zetels. Hun steun kan uiteindelijk het verschil maken tussen een meerderheid en een politieke impasse.

Ook het oppositieblok onder leiding van Gadi Eisenkot, een voormalige legerchef, heeft voorlopig onvoldoende zetels om zelfstandig een regering te vormen. Beide kampen zullen daarom op zoek moeten naar extra steun.

Dat kan nog een flinke uitdaging worden. Israël kent een lange geschiedenis van moeizame coalitieonderhandelingen. De afgelopen jaren lukte het partijen meerdere keren niet om een stabiele regering te vormen, waardoor kiezers opnieuw naar de stembus moesten.

Opvallend is ondertussen hoeveel Israëliërs hun stem hebben uitgebracht. De opkomst kwam uit op 77,7 procent, het hoogste percentage sinds 1999. Daarmee hebben de verkiezingen uitzonderlijk veel kiezers naar de stembus getrokken.

Netanyahu wil rechtse regering en richt zich op Iran

Tijdens de verkiezingsnacht sprak Netanyahu zijn aanhangers toe in Jeruzalem. Hij riep op tot de vorming van een “sterke, nationale, rechtse” regering. Volgens de premier hebben rechtse partijen een ruime meerderheid behaald onder de zionistische kiezers in Israël. Wel benadrukte hij dat de definitieve uitslag nog moet worden afgewacht.

In zijn toespraak keek Netanyahu ook nadrukkelijk naar Iran. Volgens hem ligt er een historische kans om samen met de Amerikaanse president Donald Trump de Iraanse dreiging aan te pakken.

De premier stelde dat Iran zwakker is dan ooit, terwijl Israël juist sterker is geworden. Daarmee zette hij nationale veiligheid opnieuw centraal, een onderwerp waarmee hij tijdens de verkiezingscampagne veel nadruk legde op zijn eigen leiderschap.

De uitspraken komen tegen de achtergrond van jarenlange conflicten en oplopende spanningen in het Midden-Oosten. Netanyahu ziet zijn veiligheidsbeleid als een belangrijke reden om aan de macht te blijven. Zijn politieke tegenstanders willen juist een andere koers inslaan.

Maar voordat duidelijk wordt wie Israël de komende jaren gaat leiden, moeten eerst alle stemmen worden geteld. Daarna wacht mogelijk een minstens zo moeilijke opgave: voldoende partijen overtuigen om samen een regering te vormen.