Kan Japan een aardbeving veroorzaken voor Wall Street en Bitcoin?

De Japanse yen is gezakt naar het laagste niveau tegenover de Amerikaanse dollar sinds 1986. Dat klinkt wellicht als een lokaal probleem, maar dat is het niet.

Japan speelt nog altijd een belangrijke rol in het wereldwijde financiële systeem. De rente is er laag, de spaarpot is enorm en veel kapitaal stroomt al jaren naar buitenlandse markten. Daarmee is de yen meer dan een munt. Het is een belangrijke financieringsbron voor wereldwijde beleggingen.

Gratis financiële nieuwsbrief!

Op de hoogte blijven van de belangrijkste ontwikkeling in de financiële wereld? Abonneer je dan gratis op De Geldpers.

Voeg je bij ruim 6.000 anderen die elke maandag een volledige marktupdate in hun inbox ontvangen. En het beste van alles? Het is helemaal gratis.

Aanmelden kan hier!

De carry trade blijft kwetsbaar

Omdat de rente in Japan veel lager ligt dan in de Verenigde Staten, lenen beleggers goedkoop in yen om elders hoger renderende assets te kopen. Dat kan gaan om Amerikaanse staatsobligaties, maar ook om aandelen en technologiebedrijven.

Die strategie staat bekend als de carry trade. Zolang de yen zwak blijft en Japanse rentes laag zijn, werkt dat prima. Beleggers lenen goedkoop, zetten het geld uit in duurdere markten en profiteren van het renteverschil.

Maar als de yen plotseling stijgt of de Bank of Japan de rente verder verhoogt, kan die trade snel pijn gaan doen. Dan moeten beleggers posities sluiten, yen terugkopen en risico afbouwen. Niet lang geleden zagen we het gevaar daarvan.

Les uit 2024

Dat gebeurde ook in 2024. Toen verhoogde de Bank of Japan onverwacht de rente naar 0,25 procent. Voor Japanse begrippen was dat al genoeg om een schokgolf te veroorzaken. De Japanse Topix verloor op één dag 12 procent. De yen steeg hard. En de Nasdaq daalde in de weken daarna met meer dan 13 procent.

Dat liet zien hoe indirecte verbanden ineens heel direct kunnen worden. Er is geen simpele één-op-één relatie tussen de yen en Amerikaanse techaandelen. Maar als veel beleggers dezelfde financiering gebruiken, kan een beweging in de yen leiden tot gedwongen verkoop elders.

Inflatie zet Japan onder druk

De situatie is nu opnieuw gevoelig. De yen nadert 163 per dollar, terwijl Japan afhankelijk is van energie-import die in dollars wordt betaald. Een zwakke yen maakt olie en gas duurder. De oorlog rond Iran vergroot dat risico.

Daardoor kan de inflatie in Japan verder oplopen en groeit de druk op de Bank of Japan om opnieuw in te grijpen. Dat kan via renteverhogingen of valuta-interventies. Beide kunnen de carry trade onder druk zetten.

Ook Amerikaanse staatsleningen tellen mee

Japan is bovendien een grote koper van Amerikaanse staatsobligaties. Dat maakt de relatie tussen Japanse spaargelden en de Amerikaanse overheidsschuld belangrijk.

Vandaag is die kwetsbaarheid groter dan vroeger. De Amerikaanse staatsschuld en het begrotingstekort zijn veel groter dan eind jaren tachtig. Ook Japan heeft inmiddels een enorme schuldenberg. Mocht kapitaal massaal terugvloeien naar Japan door een ingreep van de centrale bank, dan kan dat de Amerikaanse rentemarkten onder druk zetten.

Lees: dat zou kunnen betekenen dat de rentes op de Amerikaanse obligatiemarkten fors stijgen omdat Japanse beleggers daar kapitaal weghalen. Die hogere rentes zouden vervolgens druk opleveren op aandelen, Bitcoin (BTC) en goud.