Nederlanders voelen bijna 3 keer meer inflatie dan er echt is

De hele wereld merkt de gevolgen van de energieverstoring door de Iran-oorlog. In Nederland kroop de inflatie dit voorjaar tot boven de 3 procent, maar in de hoofden van consumenten voelt het alsof die op 8 procent ligt.

Deze zogeheten gevoelsinflatie ligt bijna drie keer zo hoog als de werkelijkheid. En dat gat is er al sinds de vorige energiecrisis.

Gevoelsinflatie blijft hangen

Consumenten schatten de inflatie eigenlijk altijd al hoger in dan die werkelijk is. Maar sinds de energiecrisis van 2022 is dat verschil veel groter geworden, zo blijkt uit de cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

Die crisis begon met de Russische inval in Oekraïne in februari van dat jaar. De gas- en stroomprijzen schoten omhoog en energie werd in 2022 gemiddeld 114 procent duurder dan een jaar eerder.

Dat duwde de inflatie naar 10,0 procent over heel 2022, de hoogste stand sinds 1975. Energie alleen was goed voor bijna de helft van die stijging. In september werd een piek van 14,5 procent bereikt en daarna is het ook weer flink gekelderd.

Nu speelt hetzelfde, alleen een paar maten kleiner. In februari stond de inflatie nog op 2,4 procent, vlak voor de oorlog met Iran uitbrak. Drie maanden later was dat 3,5 procent.

De Straat van Hormuz zit sinds het begin van die oorlog verstopt en dat is aan de pomp goed te merken. In april was benzine 21,4 procent duurder dan een jaar eerder en diesel zelfs 47,4 procent.

Toch is het verschil met 2022 groot. Toen ging het om de verwarming en werd energie 114 procent duurder, nu gaat het om de tank en piekte energie op een stijging van 9,9 procent.

De inflatie zakte in juni dan ook alweer naar 2,9 procent, na 3,5 procent in mei. Vlak bij de 2,7 procent van 2021.

De gevoelsinflatie is na de vorige energiecrisis een stuk minder hard gezakt en hangt nu al sinds augustus 2024 rond de 8 procent.

Olieprijs is opnieuw aan het stijgen

Ook de inflatieverwachting is sinds begin 2023 weer opgelopen. Afgelopen april dacht meer dan de helft van de consumenten dat de prijzen bleven stijgen.

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) ziet daar vermoedelijk twee oorzaken achter: de spanningen in het Midden-Oosten en de zorgen over sterk oplopende brandstofprijzen. Allebei zijn de afgelopen weken erger geworden.

De Verenigde Staten stelden woensdag opnieuw een zeeblokkade tegen Iran in en voerden hun luchtaanvallen op. Dat is een reactie op Iraanse aanvallen op schepen in de Straat van Hormuz.

Door die zeestraat gaat in vredestijd een vijfde van alle olie en gas ter wereld. De Iraanse Revolutionaire Garde, het paramilitaire leger van het regime, dreigde daarop alle energie-export uit de regio stil te leggen.

Het is de tweede keer in vijf maanden dat de olieprijs deze kant op schiet. Toen de oorlog eind februari begon, steeg de prijs met meer dan 60 procent in zes weken tijd. Daarna werd de stijging ook weer snel ingeleverd en na het voorlopige akkoord stonden de prijzen weer op het niveau van vóór de oorlog.

Nu is dat bestand in de prullenbak gegooid, maar volgens Donald Trump gaan de diplomatieke gesprekken nog wel gewoon door. De vraag is alleen of we de Amerikaanse president wel moeten geloven.