Poolse oliedeal met crypto eindigt in schandaal van $424 miljoen

Een Poolse poging om goedkoop Venezolaanse olie te kopen eindigde in een van de grootste bedrijfsschandalen van het land.

Volgens de Financial Times betaalde Orlen Trading Switzerland, de Zwitserse handelsarm van het Poolse staatsenergiebedrijf Orlen, in 2023 230 miljoen dollar vooruit aan het Dubai-bedrijf Hannon International.

De opdracht was simpel, namelijk regel 6 miljoen vaten Venezolaanse olie. Maar de olie kwam grotendeels nooit.

Wat volgde was een bizar verhaal over sancties, tussenpersonen, supertankers, crypto, USB-sticks en honderden miljoenen aan verdwenen geld.

Olie kopen buiten het normale systeem

De deal ontstond nadat de Verenigde Staten tijdelijk sancties tegen Venezuela versoepelden.

Voor oliehandelaren leek dat een kans. Venezolaanse olie was goedkoop, maar moeilijk te kopen omdat traditionele banken en grote handelsbedrijven het land jarenlang hadden gemeden.

Volgens de FT vroeg de Venezolaanse staatsoliemaatschappij PDVSA steeds vaker om vooruitbetalingen in USDT, de stablecoin van Tether.

Dat maakte de handel riskanter. Geld kon via blockchains buiten het normale banksysteem bewegen, maar de controle op tussenpersonen werd daardoor ook veel zwakker.

Miljoenen via Dubai en Caracas

Orlen maakte 230 miljoen dollar over aan Hannon.

Daarna begon het probleem. Hannon moest dollars omzetten in USDT en via tussenpersonen toegang krijgen tot PDVSA. Een deel van het geld zou via Dubai zijn verdwenen. Later reisden handelaren zelfs naar Caracas met USB-sticks waarop toegang stond tot tientallen miljoenen dollars aan USDT.

In restaurants en hotels werden volgens de FT digitale sleutels overgedragen aan lokale brokers die beweerden olie te kunnen regelen. Maar de drie door Orlen gecharterde supertankers lagen wekenlang leeg voor de kust van Venezuela.

Bijna geen olie, wel enorme schade

Uiteindelijk werd slechts een halve lading stookolie geladen, ter waarde van ongeveer 28,8 miljoen dollar. De grote oorspronkelijke deal voor zware Venezolaanse olie werd beëindigd.

De Poolse regering schat de totale schade voor Orlen op minstens 1,6 miljard zloty, omgerekend ongeveer 424 miljoen dollar. Dat bedrag omvat naast het voorschot ook scheepskosten, juridische kosten en andere schadeposten.

Meer dan twee jaar later probeert Orlen nog altijd het voorschot van 230 miljoen dollar terug te krijgen.