Supertanker met Iraakse olie lijkt door Straat van Hormuz te zijn gekomen

Een supertanker met Iraakse olie lijkt de afgelopen dagen de Straat van Hormuz te zijn gepasseerd. Dat blijkt uit scheepsdata. Ook een tanker met vloeibaar gas, bestemd voor India, wist de Perzische Golf te verlaten.

De supertanker Kin A, ook bekend als Helga, verscheen zaterdag weer op de radar voor de kust van Duqm in Oman. Enkele dagen eerder voer het schip nog richting de Straat van Hormuz, nadat het ruwe olie had geladen in de Iraakse haven Basra. Op basis van de data lijkt de oversteek rond woensdag te hebben plaatsgevonden.

Oversteek lijkt aannemelijk, maar niet bevestigd

Op basis van de afgelegde afstand en de tijd tussen de signalen lijkt het waarschijnlijk dat het schip de oversteek heeft gemaakt. Satellietbeelden die Bloomberg bekeek, tonen een vergelijkbare grote tanker op dezelfde plek in Basra. Toch is niet met zekerheid te zeggen dat het echt om de Kin A gaat.

Als de reis klopt, is dat opvallend. Sinds begin maart zijn er maar weinig supertankers die de Straat van Hormuz hebben kunnen passeren.

De Kin A heeft bovendien een bijzonder verleden. Het schip vervoerde eerder olie uit Venezuela naar Azië en lag vaak bij de Riau-eilanden bij Singapore. Dat gebied staat bekend als een plek waar schepen opereren die sancties proberen te omzeilen. Dat maakt deze reis extra opvallend.

Indiase gasvracht verlaat de Golf

Ook een grote gastanker wist de Straat van Hormuz te passeren. De Sarv Shakti voer zaterdagochtend de Perzische Golf uit met een lading vloeibaar petroleumgas, bestemd voor India. Tegelijk maakte een vergelijkbare tanker met banden met India juist de oversteek in tegenovergestelde richting.

Verder bleef het commerciële scheepvaartverkeer beperkt. Tussen vrijdagochtend en zaterdagmiddag ging het vooral om kleinere schepen met banden met China of Iran, zo blijkt uit scheepsdata.

De beperkte beweging laat zien dat de toegang tot de zeestraat nog altijd sterk wordt gecontroleerd en vooral is voorbehouden aan schepen met regionale connecties of goedkeuring.

Schepen zetten signalen uit om detectie te ontwijken

De Amerikaanse blokkade zorgt ervoor dat Iran-gelieerde schepen vaker hun volgsignalen uitschakelen om uit beeld te blijven. Dat systeem, het Automatic Identification System, zendt normaal continu de positie van een schip uit. Zodra het wordt uitgezet, wordt het lastiger om precies te volgen wat er gebeurt op zee.

Daardoor kan het lijken alsof er minder verkeer is dan in werkelijkheid. Soms duiken schepen pas veel later weer op, ver buiten de risicogebieden, waardoor cijfers over doorgang achteraf worden bijgesteld.

Die tactiek is overigens niet nieuw. Ook vóór de huidige spanningen schakelden veel Iran-gelieerde schepen hun signaal uit zodra ze de Straat van Hormuz naderden. Vaak zetten ze het pas weer aan in Zuidoost-Azië, bijvoorbeeld in de Straat van Malakka, zo’n twee weken varen vanaf Iran.