Trump haalt uit naar Exxon en Chevron: ‘Jullie verdienen te veel’

Donald Trump is boos op ExxonMobil en Chevron. Volgens de Amerikaanse president hebben de twee oliebedrijven “teveel geld” verdiend aan de hogere olieprijzen tijdens de oorlog met Iran. Die opmerking is opvallend, omdat diezelfde oorlog werd aangewakkerd door Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran eind februari.

Sindsdien is de olieprijs hard opgelopen. Amerikaanse olie werd ongeveer 20 procent duurder sinds het begin van de oorlog. In het tweede kwartaal lag de gemiddelde slotprijs van WTI rond 92 dollar per vat, ongeveer 27 procent hoger dan in het eerste kwartaal.

Voor oliebedrijven was dat een goudmijn.

Exxon en Chevron boeken megawinsten

Chevron rapporteerde vrijdag een winst van 12 miljard dollar over het tweede kwartaal. Dat is bijna vijf keer zoveel als de 2,5 miljard dollar in dezelfde periode vorig jaar. ExxonMobil zag de winst meer dan verdubbelen naar 14,5 miljard dollar, tegenover 7,1 miljard dollar een jaar eerder.

Trump vindt dat te veel. “Chevron, too much money. ExxonMobil, too much money,” zei hij tegen verslaggevers in het Witte Huis. Volgens Trump moeten de bedrijven “een deel teruggeven aan het publiek” en de prijs voor consumenten verlagen.

Daarmee richt hij zijn woede op de oliemajors, terwijl de oorzaak van de winstexplosie vooral ligt bij de geopolitieke schok die de olieprijs omhoog joeg.

Oorlogspremie in de olieprijs

De oorlog met Iran heeft de oliemarkt volledig veranderd. Iran reageerde op de aanvallen door de export via de Straat van Hormuz te verstoren. Dat is één van de belangrijkste olieroutes ter wereld. Zodra daar onzekerheid ontstaat, bouwen handelaren direct een risicopremie in de olieprijs in.

Dat werkt door naar de pomp. Volgens AAA lag de gemiddelde benzineprijs in de Verenigde Staten maandag rond 4,10 dollar per gallon. Voor de oorlog betaalden automobilisten nog ongeveer 2,98 dollar.

Voor consumenten voelt dat als directe inflatie. En dat is politiek gevaarlijk.

Trump zoekt zondebok

Trump probeert nu de pijn bij de pomp te verleggen naar Exxon en Chevron. Dat is begrijpelijk vanuit politiek perspectief. Hogere benzineprijzen raken huishoudens direct en zijn historisch giftig voor Amerikaanse presidenten.

Maar economisch is het beeld ingewikkelder. Oliebedrijven profiteren van hogere prijzen, maar zij bepalen de wereldwijde olieprijs niet alleen. Die wordt gedreven door aanbod, vraag, geopolitiek, raffinagecapaciteit en marktrisico.

Als een oorlog de bevoorrading bedreigt, stijgt de prijs. Daarna stijgen automatisch ook de winsten van producenten.