Verenigde Arabische Emiraten verlaat OPEC na zestig jaar

De Verenigde Arabische Emiraten stappen uit OPEC. Na bijna zes decennia lidmaatschap zegt het oliestaat-emiraat per 1 mei het bondgenootschap met landen als Saudi-Arabië en Iran vaarwel. Het is een historische breuk die de wereldwijde oliemarkt op zijn grondvesten doet schudden.

Streep door 60 jaar samenwerking

De aankondiging kwam vandaag via het staatspersbureau WAM en viel samen met een geplande OPEC-vergadering in Wenen. Vanaf 1 mei 2026 verlaat de VAE zowel OPEC als de bredere alliantie OPEC+, waarin ook landen zoals Rusland zitten.

OPEC is het kartel van olieproducerende landen dat samen afspraken maakt over hoeveel olie er op de markt komt. Door de kraan open of dicht te draaien, sturen ze de olieprijs. OPEC+ is de uitgebreide club inclusief Rusland en andere niet-OPEC-landen.

De VAE is een van de oprichters. Abu Dhabi sloot zich in 1967 aan, vier jaar voordat de Verenigde Arabische Emiraten überhaupt als land bestonden. Sindsdien speelde het emiraat een hoofdrol in het Midden-Oostense oliebeleid.

“Dit is een soevereine nationale beslissing, gestoeld op de strategische en economische langetermijnvisie van de VAE,” aldus de minister van Energie. Hij voegde toe dat het “het juiste moment” is voor deze stap.

De VAE pompt nu 3,4 miljoen vaten olie per dag op. Dat wil het land opschroeven naar 5 miljoen vaten in 2027. Binnen OPEC zat dat plan in de weg, omdat leden zich aan productieafspraken moeten houden.

Vertrek tegen turbulente achtergrond

De VAE noemt zelf strategische en economische redenen voor het vertrek. Het besluit valt wel samen met een historische energieschok in de regio. Volgens cijfers uit het eigen maandrapport van OPEC kelderde de productie van het kartel in maart met 7,88 miljoen vaten per dag — de grootste daling sinds de jaren 80.

Volgens persbureau Bloomberg plant de VAE “een strategische heroriëntatie in de nasleep van de Iran-oorlog”. De VAE werd doelwit van Iraanse aanvallen en diplomatiek adviseur Anwar Gargash bekritiseerde maandag nog de “historisch zwakke” reactie van Arabische bondgenoten.

“De VAE doet dit op het juiste moment, zonder de markt enorm te raken vanwege de beperkingen rond de Straat,” aldus de energieminister. Daarmee doelt hij op de Straat van Hormuz, de smalle zeestraat tussen Iran en Oman waar normaal een vijfde van alle olie ter wereld doorheen vaart.

Klap voor Saudi-Arabië, cadeau voor Trump

Het vertrek is een gevoelige tik voor Saudi-Arabië, de feitelijke leider van OPEC. De eenheid binnen het kartel staat onder druk, en analisten vrezen chaos in het oliebeleid.

Voor de Amerikaanse president Donald Trump is het juist feest. Hij beschuldigde OPEC eerder van het “uitknijpen van de wereld” met hoge olieprijzen. De VAE is bovendien een van de belangrijkste bondgenoten van Washington in de regio.

Qatar ging de VAE in 2019 al voor met een vertrek. Maar dit keer raakt OPEC een veel grotere speler kwijt en de wind in de rug van het kartel begint behoorlijk te draaien.