Amerika heeft wapens in de ruimte, wat ze kunnen blijft geheim

De Verenigde Staten hebben voor het eerst officieel bevestigd dat ze wapens in een baan om de aarde hebben. Wat die wapens precies kunnen, houdt Washington bewust geheim. Wel is duidelijk dat ze zowel voor verdediging als voor aanvallen kunnen worden ingezet.

De onthulling is opvallend. Grote mogendheden ontwikkelen al jaren technologie om elkaars satellieten te verstoren of uit te schakelen. De VS sprak tot nu toe alleen niet openlijk over eigen wapens die daadwerkelijk in de ruimte zijn gestationeerd.

Amerika houdt details over ruimtewapens geheim

De Amerikaanse minister van de Luchtmacht Troy Meink bevestigde de wapens tijdens een conferentie over luchtmacht, ruimtevaart en cyberveiligheid. Volgens hem beschikt de VS over zogenoemde wapens voor ‘space control’ die zich in een baan om de aarde bevinden.

Veel meer wilde Meink niet kwijt. Hij maakte niet bekend om hoeveel wapens het gaat, wanneer ze zijn ingezet of welke technologie wordt gebruikt.

Een woordvoerder van de Amerikaanse Space Force gaf iets meer duidelijkheid. De systemen zijn volgens de krijgsmacht bedoeld om Amerikaanse troepen te beschermen tegen vijandelijke acties. Ze kunnen voor zowel offensieve als defensieve doeleinden worden ingezet.

Dat betekent niet automatisch dat er raketten of andere explosieve wapens rond de aarde cirkelen. Ruimtevaartdeskundige Juliana Suess van het Duitse instituut SWP wijst erop dat de mogelijkheden sterk uiteenlopen. Het kan bijvoorbeeld gaan om systemen die vijandelijke satellieten tijdelijk verstoren. Aan de andere kant zijn ook wapens denkbaar die permanente schade kunnen veroorzaken.

“Dit kan van alles zijn”, aldus Suess. Volgens haar is alleen duidelijk dat het systeem zelf in de ruimte is gestationeerd. Het gaat dus niet om een wapen op aarde dat vanaf daar een satelliet kan aanvallen.

Ruimteverdrag verbiedt niet alle wapens

De Amerikaanse onthulling roept ook de vraag op wat internationaal eigenlijk is toegestaan. De belangrijkste juridische basis daarvoor is het Ruimteverdrag uit 1967.

Daarin spraken landen af geen nucleaire wapens of andere massavernietigingswapens in een baan om de aarde te brengen. Zulke wapens mogen ook niet op hemellichamen worden geplaatst of op een andere manier in de ruimte worden gestationeerd.

Het verdrag verbiedt echter niet simpelweg ieder militair wapen in een baan om de aarde. Voor zover uit de Amerikaanse verklaringen bekend is, gaat het bij de nu bevestigde systemen niet om nucleaire wapens of andere massavernietigingswapens.

De precieze aard van de Amerikaanse wapens is echter geheim. Daardoor valt op basis van de beschikbare informatie niet vast te stellen welke mogelijkheden de systemen precies hebben.

De militarisering van de ruimte speelt bovendien al veel langer. De VS wijst daarbij vooral naar Rusland en China. Beide landen hebben technologie ontwikkeld waarmee satellieten kunnen worden aangevallen, verstoord of uitgeschakeld.

Rusland heeft dergelijke capaciteiten ook ingezet tijdens de oorlog met Oekraïne, onder meer om communicatie te verstoren. China voerde eerder testen uit waarbij satellieten werden uitgeschakeld.

China waarschuwt voor wapenwedloop in de ruimte

De Amerikaanse bekendmaking leidde direct tot kritiek vanuit Beijing. China riep Washington op te stoppen met het uitbreiden van zijn militaire capaciteiten in de ruimte.

“We roepen de Amerikaanse kant op te stoppen met het uitbreiden van zijn militaire capaciteiten en de voorbereiding op oorlog in de ruimte”, zei woordvoerder Guo Jiakun van het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken. Beijing waarschuwt dat de ontwikkeling kan uitmonden in een wapenwedloop buiten de aarde.

Ook Rusland reageerde kritisch. Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov stelde dat de ruimte volgens Moskou volledig vrij van wapens zou moeten blijven.

De VS gebruikt juist de ontwikkelingen in Rusland en China als argument voor zijn eigen militaire uitbreiding. Volgens de Space Force behandelt Rusland de ruimte inmiddels als een mogelijk strijdtoneel. China zou ondertussen steeds verdergaande militaire ruimtecapaciteiten ontwikkelen.

Meink maakte tijdens zijn toespraak duidelijk dat deze ontwikkeling onderdeel is van een veel bredere modernisering van de Amerikaanse krijgsmacht. De VS wil onder meer grote aantallen autonome systemen inzetten en goedkopere wapens ontwikkelen.

Volgens Meink moet dat ervoor zorgen dat de Amerikaanse luchtmacht er tegen 2032 ingrijpend anders uitziet dan vandaag.