VS en Iran hervatten gesprekken in Oman terwijl angst voor escalatie toeneemt

Een van de aanjagers achter de plotselinge daling van de Bitcoin (BTC) koers gisteren zijn de oplopende spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran.

Vandaag praten beide landen opnieuw met elkaar in Oman. De ontmoeting vindt plaats op een kritiek moment, nu de vrees groeit voor een nieuwe militaire confrontatie in het Midden-Oosten.

Gesprekken beperken zich tot nucleair programma Iran

De diplomatieke poging is bedoeld om de oplopende spanningen tussen beide landen te dempen. Die zijn de afgelopen weken verder toegenomen na gewelddadig onderdrukte protesten in Iran en extra militaire aanwezigheid van de VS in de regio.

De Iraanse delegatie wordt geleid door minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi. Vanuit de VS nemen speciaal gezant Steve Witkoff en Jared Kushner deel aan het overleg. De verwachting is dat het gesprek zich vooral richt op het nucleaire programma van Iran.

De Amerikaanse regering wil echter ook andere gevoelige onderwerpen bespreken. Denk aan het ballistische raketprogramma van Iran, de steun aan gewapende groepen in de regio en het mensenrechtenbeleid van Teheran. Iran verzet zich vooralsnog tegen een uitbreiding van de agenda.

President Donald Trump verhoogde recent de druk met militaire dreigementen. Hij noemde de Iraanse leider Ayatollah Khamenei “zeer bezorgd” en stuurde extra troepen en materieel naar de regio. Iran antwoordde met bedreigingen aan het adres van Amerikaanse doelen in het Midden-Oosten en Israël.

Markt blijft nerveus

De oplopende spanningen laten zich direct voelen op de financiële markten. De olieprijs en de Bitcoin koers reageren de afgelopen dagen grillig op elk diplomatiek signaal. De vorige keer dat het conflict escaleerde, in juni, verloor de cryptomarkt in korte tijd miljarden aan waarde nadat de VS Iraanse nucleaire installaties aanvielen.

Beleggers zijn nu opnieuw op hun hoede. Analisten waarschuwen dat een blokkade van de Straat van Hormuz, een strategisch belangrijke oliehandelsroute, olieprijzen flink kan opdrijven. Tegelijkertijd zou het de fragiele cryptomarkt kunnen treffen, waar de liquiditeit laag is en veel posities met hefboom worden verhandeld. Een onverwachte escalatie kan zo een kettingreactie aan liquidaties veroorzaken.

Ook circuleren er opnieuw Amerikaanse waarschuwingen aan burgers om Iran onmiddellijk te verlaten. Hoewel het om een herhaling van een eerder reisadvies uit januari gaat, benadrukt het volgens analisten hoe serieus Washington de dreiging neemt. Voor traders is dit een extra signaal dat de situatie snel kan kantelen.

Iran wil sanctieverlichting

De gesprekken in Oman volgen op maanden van oplopende spanningen, sinds de oorlog tussen Israël en Iran in juni. Toen voerden de VS aanvallen uit op Iraanse nucleaire installaties. Iran zou sindsdien zijn uraniumverrijking hebben opgeschort, maar weigert zijn voorraad van 400 kilogram hoogverrijkt uranium over te dragen aan een derde land. Het land blijft vasthouden aan zijn recht om uranium op eigen bodem te verrijken.

Bemiddelaars uit Egypte, Turkije en Qatar proberen verdere escalatie te voorkomen. Aanvankelijk zouden de gesprekken in Istanbul plaatsvinden, maar op verzoek van Iran is gekozen voor Oman, waar eerder al diplomatiek overleg werd gevoerd.

Voor Iran bieden de gesprekken mogelijk uitzicht op verlichting van sancties. Voor Trump kan het overleg juist een diplomatiek alternatief vormen voor militair ingrijpen. Volgens analisten is het Iraanse regime momenteel kwetsbaarder dan ooit sinds de Islamitische Revolutie van 1979.