Amerika bemoeit zich met de Europese rechtszaak tegen Musk

De juridische strijd tussen Elon Musk en de Europese Unie krijgt een opvallende nieuwe wending. De Amerikaanse overheid wil zich officieel mengen in de rechtszaak waarmee Musk en zijn platform X een Europese miljoenenboete proberen terug te draaien.

Washington vindt dat Brussel zijn bevoegdheden te ver oprekt en Amerikaanse bedrijven raakt die volgens de Verenigde Staten buiten de Europese jurisdictie vallen. Daarmee groeit een conflict over X uit tot een bredere discussie. Het gaat nu over hoeveel macht Europa heeft over grote Amerikaanse technologiebedrijven.

Amerikaanse overheid schaart zich achter Elon Musk

Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft bij het Gerecht van de Europese Unie een verzoek ingediend om zich in de zaken van X en Musk tegen de Europese Commissie te mogen mengen.

De procedures draaien om een boete van 120 miljoen euro die de Europese Commissie in december 2025 oplegde aan X wegens overtredingen van de Digital Services Act (DSA). X Internet en X Holdings stapten vervolgens naar de rechter om het besluit geheel of gedeeltelijk nietig te laten verklaren. Dat beroep werd in februari ingediend.

De Verenigde Staten kiezen daarbij duidelijk de kant van Musk en X. Volgens het Amerikaanse ministerie heeft Brussel geprobeerd zijn regelgevende macht uit te breiden naar Amerikaanse ondernemingen. Dit betreft bedrijven die niet binnen zijn rechtsgebied actief zijn.

“We zullen niet tolereren dat de Europese Commissie haar regelgeving te ver oprekt om Amerikaanse motoren van innovatie en economische groei te controleren”, zegt Brett Shumate, hoofd van de Civil Division van het Amerikaanse ministerie van Justitie.

De Amerikaanse overheid maakt zich vooral zorgen over de manier waarop de Europese Commissie bepaalt welke ondernemingen verantwoordelijk kunnen worden gehouden voor digitale diensten. Washington stelt dat Brussel daarbij door afzonderlijke bedrijfsstructuren heen kijkt. Daarnaast betrekt Brussel zelfs Musk persoonlijk en andere bedrijven onder zijn eigendom bij de beoordeling.

Volgens de VS kan dat gevolgen hebben die veel verder reiken dan alleen X. Veel van de zeer grote onlineplatforms waarop de Europese DSA van toepassing is, hebben uiteindelijk een Amerikaans moederbedrijf.

Waarom kreeg X een boete van 120 miljoen euro?

De Europese Commissie legde de boete op nadat zij had vastgesteld dat X op drie punten zijn transparantieverplichtingen onder de DSA had geschonden. Het ging om het blauwe vinkje voor geverifieerde accounts, het advertentieregister van het platform en de toegang van onderzoekers tot openbare gegevens. Het was de eerste formele beslissing waarbij de Commissie een overtreding van de DSA vaststelde.

Vooral het blauwe vinkje ligt gevoelig. Gebruikers kunnen bij X betalen voor een geverifieerde status, terwijl volgens Brussel niet daadwerkelijk wordt gecontroleerd wie achter het betreffende account zit. De Europese Commissie vindt daarom dat het vinkje gebruikers kan misleiden.

Ook zou het advertentieregister onvoldoende transparant zijn. Daarnaast stelde de Commissie dat X onnodige barrières opwierp voor onderzoekers die toegang wilden tot openbare gegevens op het platform.

X bestrijdt verschillende onderdelen van dat besluit. Uit het officiële EU-zaakregister blijkt onder meer dat het bedrijf stelt dat de Commissie het begrip ‘aanbieder’ binnen de DSA verkeerd heeft geïnterpreteerd. Ook betwist X de conclusies over het blauwe vinkje, de toegang tot gegevens en het advertentieregister.

Strijd tussen VS en EU wordt groter

De Amerikaanse inmenging geeft de zaak een bredere internationale dimensie. Washington stelt dat de manier waarop Brussel de verantwoordelijkheid binnen het concern van Musk vaststelt, kan botsen met gevestigde principes rond territoriale rechtsmacht. Ook kan het botsen met afzonderlijke bedrijfsstructuren.

De Europese Commissie houdt vooralsnog vast aan haar DSA-handhaving. Tegelijkertijd heeft Brussel in juli een actieplan van X geaccepteerd waarmee het platform verschillende tekortkomingen moet aanpakken. X beloofde onder meer zijn advertentieregister te verbeteren en onderzoekers betere toegang tot openbare gegevens te geven. De maatregelen moeten binnen zes maanden worden uitgevoerd en worden daarna extern gecontroleerd.

De rechtszaak zelf gaat daarmee door. X en Musk willen dat het Europese besluit geheel of gedeeltelijk wordt vernietigd. De Verenigde Staten willen nu voor het Gerecht uiteenzetten waarom de Amerikaanse overheid vindt dat de manier waarop Brussel zijn regels toepast ook gevolgen kan hebben voor andere Amerikaanse technologiebedrijven.