Wereldwijde noodmaatregel: recordhoeveelheid olie uit reserves vrijgegeven

Landen grijpen massaal naar hun strategische olievoorraden om de snel stijgende olieprijs te beteugelen. Nederland en 31 andere landen brengen samen 400 miljoen vaten olie op de markt, maakte het Internationaal Energieagentschap (IEA) zojuist bekend. De maatregel moet de energiemarkt kalmeren nu de oorlog rond Iran de wereldwijde oliehandel zwaar verstoort. 

Landen openen strategische oliereserves

32 landen brengen een recordhoeveelheid olie uit hun strategische reserves op de markt. 400 miljoen vaten komt ongeveer overeen met vier dagen wereldwijd oliegebruik.

In totaal hebben IEA-landen ongeveer 1,8 miljard vaten olie achter de hand voor noodsituaties zoals oorlogen, natuurrampen of grote verstoringen van de energiehandel.

Strategische olievoorraden zijn bedoeld als buffer bij grote verstoringen. Lidstaten van het IEA zijn verplicht een voorraad aan te houden die ongeveer drie maanden aan import kan dekken.

Volgens Gertjan ten Broeke, directeur van de stichting COVA die de Nederlandse reserve beheert, kan het vrijgeven van olie de markt helpen afkoelen.

“Het feit dat we strategische oliereserves hebben is natuurlijk een goed ding, zeker als ze ingezet gaan worden. Dat zou de oliemarkten moeten kalmeren.”

Toch blijft het effect onzeker. “Er zit natuurlijk ook heel veel sentiment in de olieprijs. Hoelang gaat de crisis nog duren? Wat er gebeurt laat zich ontzettend moeilijk voorspellen.”

Oorlog duwt olieprijs omhoog

De olieprijs schoot de afgelopen dagen alle kanten op door de escalatie in het Midden-Oosten. Nadat Israël en de Verenigde Staten aanvallen uitvoerden op Iran, blokkeerde Iran de Straat van Hormuz. Via deze zeestraat loopt normaal ongeveer een vijfde van de wereldwijde oliehandel.

Het conflict raakte ook energie-infrastructuur in de regio. Raffinaderijen en exportfaciliteiten werden beschadigd of stilgelegd, terwijl tankers de doorgang door de zeestraat nauwelijks nog kunnen passeren.

Brent-olie bereikte maandag zijn hoogste prijs in bijna vier jaar tijd rond 119 dollar per vat, na een ongekende stijging van 75 procent sinds de eerste aanvallen van de VS en Israël. Daarna volgde een historische daling van meer dan 35 procent tot zo’n 76 dollar. 

Dat kwam mede door de verwachting dat landen olie uit reserves zouden vrijgeven. Maar ook Donald Trump hielp een handje door te zeggen dat de oorlog met Iran ‘’eigenlijk wel zo goed als voorbij is’’.

Na nieuwe militaire ontwikkelingen, bijvoorbeeld Iran dat zeemijnen heeft geplaatst in de Straat van Hormuz, liep de olieprijs weer op tot 89 dollar. Op het moment van schrijven ligt de prijs net onder de 86 dollar per vat.

 Volgens Reuters meldde een Iraanse militaire woordvoerder dat het land overstapt van “wederzijdse aanvallen” naar “continue aanvallen”. Daarbij waarschuwde hij dat de olieprijs kan oplopen tot 200 dollar per vat.

Dat zou een ramp zijn voor de wereldeconomie en voor investeerders. Duurdere energie jaagt de inflatie aan en remt de economische groei. Centrale banken komen daardoor in een lastige spagaat terecht.