Zwakke yen zorgt voor meeste faillissementen in Japan sinds 2022

De zwakke Japanse yen eist steeds meer slachtoffers. In de eerste zes maanden van dit jaar gingen 45 bedrijven failliet vanwege de goedkope munt, het hoogste aantal sinds 2022. Vooral kleine importeurs staat het water aan de lippen.

Importeurs bezwijken onder dure dollar

Het aantal faillissementen door de zwakke yen ligt ruim 30 procent hoger dan een jaar eerder, zo blijkt uit een rapport van onderzoeksbureau Tokyo Shoko Research. Sinds het bureau in 2022 begon met tellen, stond de teller nog nooit zo hoog.

De pijn zit vooral bij groothandels. Een zwakke yen maakt import, die vaak in dollars wordt afgerekend, een stuk duurder. Kleinere bedrijven kunnen die kosten door hevige concurrentie nauwelijks doorberekenen aan hun klanten.

Een voorbeeld is Merry Time Foods uit Tokio, een importeur van krab, garnalen en tonijn. Het bedrijf ging in mei failliet en wees daarbij naar de zwakke yen en politieke onrust in de landen waar het inkocht.

“De zwakke yen is één bijdragende factor,” zegt Yoshihiro Sakata van Tokyo Shoko Research. “In combinatie met inflatie en stijgende loonkosten creëert het een opeenstapelende last voor bedrijven.”

Yen zakt naar diepste punt sinds 1986

De Japanse munt noteerde vandaag rond de 162 yen per dollar, vlak bij het zwakste niveau in veertig jaar. De oorzaak ligt vooral bij het grote renteverschil met de Verenigde Staten, waardoor beleggers de yen massaal inruilen voor de dollar.

De oorlog rond Iran doet er nog een schepje bovenop. De hoge olieprijs maakt de energie-import van Japan, betaald in dollars, alleen maar duurder. Handelaren houden er inmiddels serieus rekening mee dat Tokio ingrijpt op de valutamarkt om de munt te stutten.

Medicijn is erger dan de kwaal

Normaal gesproken zou de centrale bank noodlijdende bedrijven te hulp schieten met een renteverlaging. Maar in Japan werkt dat medicijn averechts.

Een lagere rente vergroot het gat met de Amerikaanse rente van 4,25 tot 4,50 procent, waardoor de yen nog verder wegzakt. En laat die zwakke yen nou net de oorzaak zijn van de faillissementengolf. De import wordt dan alleen maar duurder en er vallen nog meer importeurs om.

De Bank of Japan zit daardoor gevangen in de andere richting. De rente staat al op 1 procent, het hoogste niveau in ruim dertig jaar, en alleen verdere verhogingen kunnen de yen aansterken. De prijs: duurder lenen voor precies de kleine bedrijven die nu al op omvallen staan. Volgens Tokyo Shoko Research blijven de valutagerelateerde faillissementen daarom voorlopig hoog.

Ook Bitcoin kijkt mee

Zo’n ingreep zou ook de cryptomarkt raken. Beleggers lenen al jaren goedkoop in yen om elders te investeren in bijvoorbeeld aandelen en Bitcoin (BTC), de zogeheten carry trade.

Schiet de yen omhoog, dan moeten die posities worden afgebouwd. In augustus 2024 werd duidelijk hoe hard dat kan gaan. Een onverwachte renteverhoging van de Bank of Japan joeg de yen omhoog, de Japanse Topix verloor 12 procent op één dag en de Nasdaq zakte in de weken erna met ruim 13 procent.

Toch wijst de huidige correlatie op het tegenovergestelde: Bitcoin beweegt al een jaar vrijwel perfect tegengesteld aan de dollar-yen koers. Grijpt Tokio in, dan kan de grootste cryptomunt daar volgens dat patroon juist van profiteren.