Sanctieplan tegen Iran zet China voor het blok

De regering-Trump voert de druk op Iran verder op. Maandag kondigde minister van Financiën Scott Bessent een nieuw sanctieplan aan onder de naam “Operation Economic Outcast”.

Het doel is om Iran economisch te isoleren door niet alleen Teheran zelf te raken, maar ook landen, bedrijven en financiële instellingen die de Iraanse economie overeind houden.

Daarmee wordt de oorlog opnieuw breder. Niet alleen militaire doelen en olie-infrastructuur staan centraal, maar ook banken, scheepvaart, luchtvaart, goud, technologie en zelfs digitale assets.

Secundaire sancties worden wapen

De kern van het plan bestaat uit secundaire sancties. Dat betekent dat de Verenigde Staten niet alleen Iran straft, maar ook partijen die zaken blijven doen met Iran. Bessent zei dat iedere partij die helpt bij het witwassen van Iraans geld uit het dollarsysteem kan worden verwijderd.

De sancties zijn nog niet direct opgelegd. Washington wil eerst landen afzonderlijke tijdslijnen sturen om activiteiten met Iran af te bouwen. Maar de dreiging is stevig. Volgens Bessent wil de VS iedere economische levenslijn doorsnijden die het Iraanse regime overeind houdt.

Daarbij noemt hij onder meer partijen die Iraanse olie kopen of transporteren, financiële transacties faciliteren, Iraanse vluchten accepteren of betrokken zijn bij overslag op zee.

China wordt cruciale test

De grote vraag is wat dit betekent voor China. Beijing is de belangrijkste handelspartner van Iran en speelt een grote rol in de afzet van Iraanse olie. Tegelijkertijd proberen de VS en China al maanden een fragiele handelsrust te bewaren.

Trump en Xi Jinping spraken elkaar eerder dit jaar in Beijing en Xi wordt later in september in Washington verwacht. Toch suggereerde Bessent dat China geen vrijstelling krijgt. Als Chinese banken of bedrijven onderdeel zijn van het systeem dat Iraanse olie omzet in geld, dan kunnen zij volgens hem doelwit worden van Amerikaanse sancties.

Dat maakt de situatie geopolitiek explosief. Een harde Amerikaanse aanval op Chinese partijen kan de handelsrelatie tussen Washington en Beijing opnieuw onder druk zetten.

Hormuz blijft hefboom van Iran

De nieuwe economische aanval komt terwijl de oorlog tegen Iran richting de zes maanden gaat. Een zwakke wapenstilstand uit juni is grotendeels verdwenen en er is geen duidelijk militair of diplomatiek einde in zicht. Ondertussen blijft de Straat van Hormuz een belangrijk machtsmiddel voor Iran.

De cruciale olieroute is nog altijd veel minder actief dan vóór de oorlog. Dat betekent dat Iran, ondanks zware militaire en economische druk, invloed houdt op de mondiale energiemarkt.