Miljardair waarschuwt voor extreme koersbewegingen op de beurs

Het Amerikaanse cijferseizoen staat voor de deur en beleggers maken zich op voor mogelijk flinke koersschommelingen. Grote bedrijven kunnen na de publicatie van hun kwartaalresultaten binnen enkele uren miljarden dollars aan beurswaarde winnen of verliezen. Volgens miljardair en hedgefondsmanager Bill Ackman zit daar een opvallende ontwikkeling achter die de aandelenmarkt steeds sterker beïnvloedt.

Grote bedrijven verliezen soms tientallen procenten

Het nieuwe cijferseizoen begint op dinsdag 13 oktober met de kwartaalresultaten van de Amerikaanse bank JPMorgan. Daarmee breekt een belangrijke periode aan voor beleggers, waarin grote bedrijven bekendmaken hoe ze de afgelopen drie maanden hebben gepresteerd.

De aandacht gaat onder meer uit naar de enorme investeringen in kunstmatige intelligentie (AI), de verwachtingen voor de komende maanden en de gevolgen van de gestegen dollar en olieprijs.

Maar er speelt nog iets anders. De reacties op kwartaalcijfers lijken de afgelopen jaren steeds heftiger te worden, zelfs bij bedrijven die honderden miljarden dollars waard zijn.

Tijdens het vorige cijferseizoen verloor Alphabet, het moederbedrijf van Google, bijvoorbeeld zeven procent na de bekendmaking van de resultaten. Technologiebedrijf IBM ging zelfs 25 procent onderuit na voorlopige cijfers.

Aan de andere kant van het spectrum stond Palantir. Het aandeel van het Amerikaanse technologiebedrijf steeg met maar liefst dertig procent.

Dergelijke bewegingen zijn opvallend voor grote beursgenoteerde ondernemingen. Volgens Ackman is er een verklaring voor waarom beleggers tegenwoordig zo heftig reageren.

Bill Ackman ziet opvallende verandering op aandelenmarkt

Volgens Ackman hebben twee ontwikkelingen de aandelenmarkt ingrijpend veranderd.

De eerste is de enorme populariteit van passief beleggen. Steeds meer mensen investeren voor de lange termijn via indexfondsen en beursgenoteerde fondsen (ETF’s). Daarmee kopen ze in één keer een verzameling aandelen, zonder voortdurend individuele bedrijven te beoordelen.

Deze beleggers reageren doorgaans nauwelijks op kwartaalcijfers of ander nieuws dat slechts op korte termijn invloed heeft. Ze blijven simpelweg zitten, ook wanneer een aandeel plotseling flink daalt.

Tegelijkertijd gebeurt bij een andere groep beleggers precies het tegenovergestelde.

Grote hedgefondsen, waaronder Citadel en Millennium, richten zich volgens Ackman steeds sterker op resultaten op de korte termijn. Ze gebruiken handelsmodellen die inspelen op koersbewegingen over korte periodes. Bovendien worden fondsbeheerders vaak afgerekend op hun prestaties binnen een beperkte periode.

Dat betekent dat de ontwikkeling van een aandeel over vijf jaar minder belangrijk kan zijn dan het rendement dat een fonds vóór het einde van het jaar behaalt.

Ook particuliere beleggers lijken steeds actiever te handelen.

Volgens de aangehaalde cijfers handelt een kwart van de Amerikaanse mannen tussen de 18 en 29 jaar dagelijks in aandelen. Daarnaast bestaat bijna de helft van het particuliere optievolume dat Citadel Securities verwerkt uit opties die dezelfde dag aflopen.

Dat zijn financiële producten waarmee beleggers kunnen inspelen op koersbewegingen binnen enkele uren. Ze worden vaak gebruikt voor speculatie op de zeer korte termijn.

Het gevolg is volgens Ackman dat juist deze actieve handelaren steeds vaker de richting van individuele aandelen bepalen.

Wanneer een bedrijf tegenvallende cijfers publiceert, kijken zij niet noodzakelijk naar de vooruitzichten over meerdere jaren. In plaats daarvan verkopen ze direct om verdere verliezen te voorkomen.

Daardoor kan een aanvankelijke koersdaling snel worden versterkt.

Bij positieve verrassingen werkt hetzelfde mechanisme andersom. Handelaren proberen mee te profiteren van de stijging, waardoor aandelen in korte tijd uitzonderlijk hard kunnen oplopen.

Het gaat hierbij om een verklaring van Ackman. Dat deze ontwikkeling daadwerkelijk de belangrijkste oorzaak is van grotere koersschommelingen, staat daarmee niet vast.

Extreme koersdalingen kunnen ook kansen bieden

Voor beleggers die zich richten op de lange termijn kunnen deze heftige koersbewegingen interessante mogelijkheden opleveren.

Wanneer een aandeel na tegenvallende kwartaalcijfers bijvoorbeeld twintig procent daalt, betekent dat niet automatisch dat het bedrijf op de lange termijn ook twintig procent minder waard is.

Als de onderliggende onderneming financieel gezond blijft en de groeivooruitzichten nauwelijks veranderen, kan een overdreven koersreactie een aantrekkelijk instapmoment opleveren.

Daar zit wel een belangrijk risico aan. Soms wijzen slechte kwartaalcijfers juist op structurele problemen, zoals afnemende vraag, hogere kosten of verslechterende winstverwachtingen. In dat geval kan een forse koersdaling terecht zijn.

Voor beleggers die vooral via indexfondsen investeren, is de situatie anders. Zij hoeven zich doorgaans minder bezig te houden met de resultaten van individuele bedrijven.

Een flinke koersdaling van één onderneming heeft binnen een breed gespreide portefeuille meestal een beperkter effect. Al kunnen grote technologiebedrijven door hun zware weging in bekende beursindices nog altijd veel invloed uitoefenen.

Met de kwartaalcijfers van JPMorgan begint deze week een nieuwe reeks bedrijfsresultaten. Beleggers zullen daarbij niet alleen kijken of bedrijven beter of slechter presteren dan verwacht, maar ook hoe de markt op die resultaten reageert.