Beleggers dumpen Europese staatsleningen na inflatiewaarschuwing ECB

De Europese obligatierentes zijn vandaag verder opgelopen nadat de Europese Centrale Bank (ECB) de rente verhoogde en waarschuwde voor aanhoudende inflatie. Dure energieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten jagen beleggers weg uit staatsleningen, terwijl deze markt al langer wankelt door oplopende tekorten groeiende schuldenbergen.

ECB jaagt obligatierente omhoog

De ECB verhoogde vandaag de depositorente, de rente die banken krijgen over hun tegoeden bij de centrale bank, naar 2,5 procent. De tweejaarsrente in Duitsland, de grootste economie van ons continent, sprong daarop naar 3,19 procent, het hoogste niveau in bijna drie jaar.

Handelaren rekenen voor medio volgend jaar op nog drie verhogingen. ECB-president Christine Lagarde zei dat de oorlogen in het Midden-Oosten en Oekraïne “het pad van de energieprijzen verder omhoog duwden”.

De tienjarige Duitse rente staat rond 3,45 procent, het hoogste sinds 2011. Tot begin 2022 lag die rente nog onder nul.

De rest van Europa gaat mee. De Nederlandse tienjaarsrente staat rond 3,5 procent, ook het hoogste niveau sinds 2011, en Spanje betaalt bijna 3,9 procent.

Frankrijk en Italië lenen inmiddels voor meer dan 4,25 procent. Voor Frankrijk is dat het hoogste niveau sinds 2008.

Buiten de eurozone kregen Britse staatsleningen vandaag de hardste klap. De Britse tweejaarsrente sprong 14 basispunten omhoog naar 4,84 procent, en de dertigjaarsrente bereikte met 5,92 procent het hoogste niveau sinds 1998.

Zelfs toen de ECB in 2024 en 2025 de rente verlaagde, bleven de lange rentes oplopen. Dat komt door de risicopremie: de extra vergoeding die beleggers vragen om hun geld lang vast te zetten.

Het werkt als bij een hypotheek. Twintig jaar vast kost meer dan één jaar, omdat er in de tussentijd meer mis kan gaan.

Het grootste risico is inflatie. Stijgen de prijzen harder dan verwacht, dan verliest een lening met een vaste rente waarde, en dure energie maakt dat gevaar weer tastbaar.

Daarnaast groeit het aanbod nu overheden meer lenen voor defensie en infrastructuur, terwijl de ECB geen obligaties opkoopt. En de prijs van kapitaal wordt verder opgedreven door techbedrijven die miljarden lenen voor hun AI-datacenters.

Ed Hutchings, hoofd rente bij Aviva Investors, denkt dat de markt doorschiet. “Met twee verhogingen al doorgevoerd en meer dan twee extra ingeprijsd, kan het best eens te ver zijn doorgeschoten”, zei hij.

Zwakke schuldenaars betalen de rekening

Landen met een hoge staatsschuld voelen dat het hardst. Volgens Eurostat staat de schuld van Griekenland op 143,5 procent van de economie en die van Italië op 138,9 procent.

Frankrijk volgt met 117,6 procent en België met 109,1 procent. Nederland is het braafste kindje van de klas met 43,8 procent.

Het mechanisme is simpel. Aflopende leningen worden vervangen door nieuwe tegen de rente van vandaag en groeit de economie minder hard dan die rente, dan loopt de schuld vanzelf op.

Frankrijk ligt het meest onder vuur. Het renteverschil met Duitsland liep op tot 91 basispunten, honderdsten van een procentpunt, het hoogste sinds 2012. Beleggers wantrouwen het Franse tekort en de politieke onrust.

Lagarde noemde de stijgende obligatierente “geen eurospecifiek probleem”. En dat klopt: de Amerikaanse dertigjaarsrente staat op het hoogste niveau sinds 2007van 5,34 procent en in Japan raakte de tienjaarsrente begin september het hoogste niveau sinds 1996. Het Aziatische land torst een staatsschuld van ruim twee keer de economie.