Braziliaanse beurs zet zich schrap voor historische crash na verkiezingen

De Braziliaanse beurs staat vandaag een zware opening te wachten. Beleggers hadden massaal ingezet op een rechtse winnaar, maar gisteren won zittend president Lula toch de presidentsverkiezingen. Die misrekening wordt nu in één keer afgerekend, al is de klap minder groot dan de eerste cijfers doen vermoeden.

Japan en Amerika geven voorproefje

Buiten Brazilië is al te zien hoe hard de klap aankomt. Een in Tokio verhandelde indextracker met Braziliaanse aandelen zakte vannacht tot 16 procent. Dat is de grootste daling binnen één dag sinds 2020.

Zo’n tracker, ook wel Exchange-Traded Fund (ETF), is een beursfonds dat een mandje aandelen volgt. De Amerikaanse iShares MSCI Brazil ETF ging zondagavond in de nabeurshandel nog harder onderuit, met een verlies van ruim 18 procent.

“Het wordt een zware dag. De markt gaat alles opnieuw prijzen”, zegt Bruno Funchal, topman van vermogensbeheerder Bradesco Asset Management.

Toch zegt het headline-cijfer niet alles. De Amerikaanse ETF rekent in dollars, en de Braziliaanse real verliest volgens de termijnmarkt ruim 10 procent tegenover de dollar. Haal je dat muntverlies eraf, dan blijft er in reais gerekend zo’n 9 procent koersdaling over.

Dat sluit aan bij de schatting van beursbedrijf Monte Bravo. Volgens dat bedrijf kan de Ibovespa in het eerste uur 11 procent zakken.

Braziliaanse beurs betaalt voor misrekening

Beleggers hadden gerekend op een regering die de staatsuitgaven zou terugschroeven, en dat gebeurt nu niet. Daar zit de kern van de paniek, want Brazilië geeft al jaren meer uit dan er binnenkomt.

Dat tekort vult de overheid aan met leningen, en de staatsschuld ligt inmiddels boven de 80 procent van de economie. Wie zoveel leent, moet beleggers een hoge rente bieden.

Vergelijk het met een huishouden met een flinke schuld: hoe hoger die schuld, hoe meer rente de bank vraagt. Brazilië heeft daardoor een van de hoogste reële rentes ter wereld, dus de rente na aftrek van inflatie.

Die dure rente zet een rem op de economie. Bedrijven lenen duurder en consumenten geven minder uit, en dat drukt de winsten en daarmee de aandelenkoersen.

Bolsonaro beloofde de uitgaven aan te pakken. Een kleiner tekort betekent minder lenen, en dan kan de rente omlaag.

Na zijn winst in de eerste ronde op 4 oktober stroomden daarom miljarden aan buitenlands geld Brazilië in. De Ibovespa, de hoofdindex van de beurs in São Paulo, steeg met bijna 8 procent.

Maar Luiz Inácio Lula da Silva won gisteren toch, met 51,79 procent van de stemmen. Van hem verwachten beleggers geen grote bezuinigingen, en eind 2024 stuurden twijfels over zijn uitgaven de real al naar een recordlaagte.

Daarmee verdwijnt ook de hoop op een lagere rente. Wie op Bolsonaro had gerekend, komt van een koude kermis thuis en haalt zijn geld weer weg. Dat raakt de munt dubbel, want buitenlandse beleggers wisselen hun reais bij vertrek om voor dollars.

Guilherme Abbud, topman van vermogensbeheerder Persevera Asset Management, verwacht weinig geduld van de markt. “In eerste instantie zou het vooruitzicht op een grote ommezwaai in het economisch beleid verdwijnen. Lula zou uiteindelijk voorzichtiger met uitgaven kunnen omgaan, maar de markt zal hem waarschijnlijk niet het voordeel van de twijfel geven.”

De beurs in São Paulo opent om 14:00 uur Nederlandse tijd en handelaars houden rekening met een circuit breaker. Dat is een automatische noodrem die de handel stillegt bij een te grote koersval.

Zakt de Ibovespa 10 procent, dan ligt de handel een halfuur stil. Bij 15 procent volgt nog een uur pauze, en bij 20 procent bepaalt beursuitbater B3 zelf hoe lang de stilte duurt. De noodrem ging voor het laatst af begin 2020, tijdens de coronacrash.