Box 3 wordt gepresenteerd als een belasting op de rijken, maar in de praktijk raakt het vooral spaarders en particuliere beleggers die hun vermogen privé opbouwen. En met de nieuwe regels die nu in de Eerste Kamer liggen, wordt die alledaagse belegger alleen nog maar harder geraakt.
Het idee klinkt logisch. Box 3 gaat over sparen en beleggen, dus lijkt het de uitgelezen manier om de rijkste Nederlanders zwaarder te belasten. Toch klopt dat beeld niet.
In werkelijkheid komt de rekening terecht bij mensen die helemaal niet tot de top behoren. Denk aan iemand die jarenlang spaart, een portefeuille opbouwt of geld opzij zet voor later.
De echt vermogenden hebben hun geld namelijk anders geparkeerd. Volgens cijfers van het CBS had de rijkste 1 procent in 2024 gemiddeld 8,03 miljoen euro netto-vermogen.
Veel daarvan valt buiten box 3. Het zit in box 2, de belasting op een aanmerkelijk belang. Dat is een groot aandelenpakket in een eigen bv of holding.
Daar zit de kern, en die zit niet in het tarief. In box 3 betaal je 36 procent over een verondersteld rendement van 6 procent. Dat komt neer op zo’n 2,16 procent van je belegde vermogen, elk jaar opnieuw.
Box 2 is niet per se goedkoper. De bv betaalt eerst 19 of 25,8 procent vennootschapsbelasting, en bij een dividenduitkering komt het box 2-tarief erbovenop. Opgeteld is dat 38 tot bijna 49 procent.
Het verschil zit in de keuze die je hebt. Box 3 slaat elk jaar toe, of je nu iets met je geld doet of niet. In box 2 betaal je pas als je geld naar privé haalt.
De particuliere belegger heeft die luxe niet en krijgt elk jaar de rekening. Box 3 raakt zo vooral de gewone belegger, terwijl het grote geld rustig in box 2 blijft zitten.
Dan de nieuwe regels. De Wet werkelijk rendement box 3 moet vanaf 2028 de spelregels omgooien. De Tweede Kamer stemde in februari in en de Eerste Kamer behandelt de wet nu al een tijdje.
Nu betaal je over een forfaitair rendement, een fictieve opbrengst die de fiscus aanneemt. Voor aandelen, crypto en edelmetalen is dat 6 procent, ook als je veel meer winst maakt.
Bovendien betaal je nu pas boven het heffingvrij vermogen, in 2026 zo’n 59.357 euro per persoon. Wie daaronder blijft, en dat zijn veel kleine beleggers, hoeft geen cent af te dragen.
Straks telt je werkelijke winst. Dus rente, dividend, huur én koerswinst, ook zonder verkoop. Dat heet een vermogensaanwasbelasting, oftewel belasting over papieren winsten.
En er sneuvelt iets belangrijks. Dat heffingvrij vermogen verdwijnt. Daarvoor in de plaats komt een heffingsvrij resultaat van 1.800 euro per persoon.
Het systeem verschuift dus van hoeveel je hebt naar hoeveel je verdient. Dat raakt juist de kleinere belegger die zijn vermogen nog wil laten groeien.
Een voorbeeld. Een kleine belegger legt 50.000 euro in en draait een sterk jaar van plus 20 procent, oftewel 10.000 euro winst.
Nu betaalt diegene niets. Zijn vermogen blijft onder het heffingvrij vermogen van 59.357 euro, dus de fiscus laat hem met rust.
Straks valt dat schild weg. Van die 10.000 euro winst blijft 1.800 euro vrij, over de rest gaat 36 procent. Dat is 2.952 euro belasting, uit het niets.
Vergelijk dat met een belegger die een miljoen in box 3 heeft. Die draait een vlak jaar en maakt geen rendement. Waar hij eerst over het forfataire rendement moest betalen, valt de rekening weg onder de nieuwe regels.
Zo betaalt de kleine belegger die risico durft te nemen de rekening, terwijl de grote vermogens juist op hun handen kunnen blijven zitten.
De uitkomst is nog wel erg onzeker. Een meerderheid van de Eerste Kamer wil nog voor de zomer debatteren, maar of er dan ook gestemd wordt, is de vraag. Veel senatoren hebben moeite met het belasten van winst die alleen op papier bestaat.
Tegenhouden blijkt alleen erg lastig. Een kant-en-klaar alternatief ligt er niet en uitstel kost de schatkist zo’n 2,4 miljard euro per jaar. Tegelijk wacht de senaat op de wijzigingen die het kabinet pas op Prinsjesdag presenteert.
Daardoor kan de beslissende stemming doorschuiven naar begin volgend jaar. Zo blijft de onzekerheid over box 3 dus voorlopig hangen.
Brussel werkt aan een radicale belastingwijziging die box 3 onder druk zet en beleggen via een bv veel aantrekkelijker maakt.
DNB-bestuurder Olaf Sleijpen waarschuwt dat Europa terrein verliest aan de VS en China door trage economische hervormingen.
Eerste Kamer debatteert mogelijk nog voor de zomer over box 3, terwijl politieke verdeeldheid en kritiek op papieren winsten toenemen.
De beursgang van SpaceX maakt duizenden werknemers miljonair. Van lassers tot ingenieurs profiteren zij van jarenlang opgebouwde aandelen.
Canadese tiener bekent crypto-oplichting van 13 miljoen dollar en gaf gestolen geld uit aan luxe auto’s en privéjets.
De Bitcoin koers houdt stand rond cruciale steun, terwijl Newsbit-analist Juffermans een mogelijke bodem later dit jaar verwacht.
