EU onderzoekt extra vermogensbelasting bovenop nationale heffing

De Europese Commissie heeft een uitgebreid onderzoek gepubliceerd naar vermogensbelastingen, vermogenswinstbelasting en zogeheten exit taxes. De studie moet beleidsmakers helpen bij het debat over belasting op vermogen binnen de Europese Unie.

Crypto-analist Jelle de Boer, beter bekend als CryptoJelleNL, trok direct de aandacht met een opvallende interpretatie van het rapport. Volgens hem onderzoekt Brussel een EU-brede vermogensbelasting bovenop bestaande nationale belastingen. Maar wat staat er daadwerkelijk in het document?

Jelle waarschuwt voor mogelijke Europese vermogensbelasting

De discussie ontstond nadat de Europese Commissie een tweedelig onderzoek publiceerde onder de titel Wealth Taxation, Including Net Wealth, Capital and Exit Taxes. Het rapport werd opgesteld in opdracht van de Europese Commissie en analyseert verschillende vormen van belasting op vermogen.

Op X reageerde de Nederlandse analist Jelle de Boer scherp:

“De Europese Commissie onderzoekt naar verluidt een EU-brede vermogensbelasting bovenop nationale belastingen.”

Daar voegde hij aan toe dat het rapport verschillende opties bespreekt voor toekomstige Europese belastingheffing op vermogen.

De timing van de publicatie is opvallend. In steeds meer landen woedt een debat over de groeiende vermogensongelijkheid en de vraag of de rijkste huishoudens een groter deel van de belastingdruk moeten dragen.

Wat staat er daadwerkelijk in het rapport?

Wie het rapport leest, ziet dat de Europese Commissie niet direct een voorstel doet voor een Europese vermogensbelasting. De studie is vooral bedoeld als analyse van bestaande systemen en ervaringen uit verschillende landen.

Onderzoekers bekeken vijf soorten belastingen:

• Vermogensbelasting
• Belasting op ongerealiseerde vermogenswinsten
• Belasting op gerealiseerde vermogenswinsten
• Erf- en schenkbelasting
• Exit taxes voor vermogende personen die emigreren

Daarnaast werden praktijkvoorbeelden onderzocht uit onder meer Frankrijk, Spanje, Duitsland, Noorwegen, Zwitserland en Colombia.

Een belangrijke conclusie is dat vermogensbelastingen historisch gezien vaak relatief weinig belastinginkomsten opleveren. Volgens de onderzoekers komt dat onder meer door vrijstellingen, uitzonderingen en problemen bij handhaving. Tegelijkertijd stellen zij dat een beter ontworpen systeem en meer internationale informatie-uitwisseling de effectiviteit zouden kunnen vergroten.

Groeiende focus op vermogensongelijkheid in Europa

In het rapport wordt benadrukt dat het vermogen van Europese huishoudens de afgelopen decennia sterk is gegroeid en steeds meer geconcentreerd raakt bij de rijkste groepen. Volgens de onderzoekers is het aandeel van de rijkste één procent van de bevolking in de totale vermogensverdeling verder toegenomen.

De studie presenteert daarom geen concreet belastingvoorstel, maar onderzoekt onder welke voorwaarden vermogensbelastingen effectiever en eerlijker kunnen worden ingericht. Daarbij wijzen de auteurs op het belang van betere gegevensuitwisseling tussen landen, registratie van bezittingen en verdere digitalisering van belastingdiensten.

Of de Europese Commissie uiteindelijk met een concreet voorstel voor een EU-brede vermogensbelasting komt, blijft voorlopig onduidelijk. Het gepubliceerde document moet volgens de Commissie vooral dienen als technische basis voor toekomstige discussies over belasting op vermogen binnen Europa.