Fed maakt zich zorgen over de inflatie en wijst naar AI als aanjager

De zorgen over de Amerikaanse inflatie nemen toe bij de Federal Reserve. Uit de notulen van de rentevergadering van juni blijkt dat beleidsmakers kunstmatige intelligentie nadrukkelijk aanwijzen als aanjager van de prijsstijgingen, een fenomeen dat inmiddels ‘chipflatie’ wordt genoemd. Moeten we nu serieus rekening houden met een renteverhoging?

Nieuwe inflatiedreiging

Gisteravond verschenen de notulen van de rentevergadering van 16 en 17 juni. Dat was de eerste bijeenkomst onder voorzitter Kevin Warsh, die de markten toen al verraste met zijn strenge toon over inflatiebestrijding.

Een meerderheid van de beleidsmakers wijst erop dat de inflatie al meerdere jaren boven de doelstelling van 2 procent ligt. Dat vergroot het risico dat huishoudens en bedrijven hogere prijzen normaal gaan vinden, met stevigere looneisen en prijsverhogingen tot gevolg.

Daarnaast maken de meeste beleidsmakers zich zorgen over de energieprijzen, die flink waren opgelopen door de Iran-oorlog. Onlangs was die hele stijging weer uitgeveegd, maar de afgelopen dagen schieten de prijzen opnieuw omhoog nu de spanningen oplaaien. Dat laat zien hoe gevoelig de oliemarkt nog reageert op elke ontwikkeling.

En voor de gestegen inflatie van kerngoederen, dat zijn goederen zonder de beweeglijke voedsel- en energieprijzen, wijzen de leden van het beleidscomité direct toe aan importheffingen en AI-gerelateerde prijsdruk. De enorme vraag naar rekenkracht brengt de economie uit balans.

“Aanhoudende sterke vraag naar AI-infrastructuur zal waarschijnlijk de opwaartse druk op prijzen van technologieproducten en elektriciteit in stand houden,” zo staat in de notulen.

De zogenoemde ‘chipflatie’ is het gevolg van de gigantische investeringsgolf in AI. Techgiganten zoals Amazon, Google en Microsoft pompen dit jaar samen ruim 600 miljard dollar in datacenters: gigantische hallen vol computers waar AI-modellen op draaien.

Al die computers hebben chips en stroom nodig, heel veel stroom. Fabrikanten en stroomnetten kunnen die vraag niet bijbenen en dus stijgen de prijzen.

Consumenten betalen mee. Dezelfde chips zitten namelijk ook in laptops en telefoons, en huishoudens concurreren met datacenters om stroom. Zo wordt het dagelijks leven duurder en loopt de inflatie op.

Sommige beleidsmakers verwachten dat AI de inflatie uiteindelijk juist drukt door productiviteitswinst. Maar zij waarschuwen dat “dit effect waarschijnlijk tijd nodig zal hebben om zich te materialiseren”.

Renteverhoging komt in beeld

De Fed hield de rente in juni unaniem op 3,50 tot 3,75 procent, waar deze sinds december staat. Enkele beleidsmakers waren toen al voorstander van een verhoging, maar konden zich vinden in de pauze.

Bij het rentebesluit werd al duidelijk dat de wind aan het draaien is. Negen van de achttien beleidsmakers rekenen op minstens één renteverhoging voor het einde van het jaar. In maart was dat er nog geen een. De inflatieverwachting voor eind dit jaar ging bovendien omhoog van 2,7 naar 3,6 procent.

De notulen bevestigen nu dat de meeste beleidsmakers de rente iets willen verhogen als de inflatie hoog blijft. Voor de vergadering van 29 juli rekent de futuresmarkt met 70 procent kans op een pauze, volgens CME Group.

De notulen bieden ook een inkijkje in de nieuwe koers van Warsh. Er was brede steun om de verklaring na het rentebesluit in te korten en de voorzitter zette vijf werkgroepen op, onder meer voor communicatie en de meting van inflatie.

Warsh wil af van forward guidance, waarbij de centrale bank vooruitblikt op het rentebeleid. Marktpartijen moeten zelf afwegingen maken, in plaats van dat de Fed “met een lepel” aanreikt wat de markt moet denken.

Voor de financiële markten is hoge inflatie om meerdere redenen slecht nieuws. Allereerst houden mensen simpelweg minder geld over als het dagelijks leven duurder wordt. Er blijft dan minder over om te investeren in aandelen of crypto.

Daarnaast dwingt hardnekkige inflatie centrale banken om de rente langer hoog te houden of zelfs verder te verhogen. Dat stuwt ook de obligatierentes op. Investeerders kiezen dan eerder voor zulke veilige rendementen dan dat ze risico nemen met aandelen of crypto.

Tot slot verkrapt de liquiditeit, oftewel: er stroomt minder geld door de economie. Als banken leningen verstrekken, creëren zij namelijk nieuw geld dat in omloop komt. Wordt lenen duurder, dan gebeurt dat minder en droogt die geldstroom op.