Iraanse minister vliegt naar Poetin terwijl onderhandelingen met VS vastlopen

De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi is maandag in Rusland aangekomen voor een ontmoeting met president Vladimir Poetin.

De reis komt op een moment dat de onderhandelingen tussen Iran en de VS over het beëindigen van de acht weken durende oorlog volledig zijn vastgelopen. Tegelijkertijd heeft Teheran via Pakistan een tussenvoorstel op tafel gelegd dat de impasse mogelijk kan doorbreken.

Iran zoekt steun bij Poetin

Araghchi zei dat hij moest afstemmen met Russische functionarissen nadat de Amerikaans-Israëlische militaire campagne tegen Iran de onderlinge contacten had verstoord. De timing is veelzeggend. Door naar Moskou te vliegen midden in de onderhandelingen, laat Iran zien dat het niet alleen staat en dat Rusland een factor blijft in elke deal.

Wat er precies op tafel ligt, blijft onduidelijk. De boodschap richting Washington is wel helder. Als de Verenigde Staten geen concessies doen, is Iran bereid om de banden met andere grootmachten verder aan te halen.

Tussenvoorstel ligt op tafel

Achter de schermen lijkt meer te spelen dan zichtbaar is. Volgens Axios heeft Iran laten doorschemeren bereid te zijn de Straat van Hormuz te heropenen, maar alleen onder strikte voorwaarden. Het land wil dat de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens wordt opgeheven, dat er een nieuw juridisch kader komt voor het scheepvaartverkeer en dat garanties worden gegeven tegen nieuwe militaire acties.

Opvallend is dat het nucleaire dossier voorlopig buiten beschouwing blijft. Over dat gevoelige onderwerp wil Teheran pas in een later stadium onderhandelen.

Die aanpak sluit aan bij wat analisten al langer verwachten. Eerst de spanningen rond Hormuz verlagen, daarna pas de complexere gesprekken over het nucleaire programma. Volgens inschattingen van Golfstaten en Europese leiders kunnen zulke onderhandelingen maanden in beslag nemen.

Washington houdt voet bij stuk

Het Witte Huis heeft nog niet officieel gereageerd op het Iraanse voorstel. President Trump bevestigde zaterdag wel dat er een nieuw plan uit Teheran ligt, maar benadrukte opnieuw dat het nucleaire programma onderdeel moet zijn van elke deal. Zolang daar geen akkoord over is, blijft de blokkade van kracht.

Volgens een woordvoerder heeft Washington de sterkste onderhandelingspositie. De Verenigde Staten zullen alleen instemmen met een overeenkomst die volledig in hun voordeel is. Iran mag onder geen enkele omstandigheid een kernwapen ontwikkelen, aldus de verklaring.

De standpunten liggen daarmee nog ver uit elkaar. Iran wil eerst verlichting van de sancties voordat het over kernwapens praat. De VS doen juist het tegenovergestelde en gebruiken het nucleaire dossier als drukmiddel om de blokkade te handhaven.

Olieprijs loopt verder op

De impasse werkt direct door in de oliemarkt. De prijs van Brent-olie steeg maandag met 2,4 procent naar 107,84 dollar per vat. Goldman Sachs verhoogde ondertussen zijn verwachting voor het vierde kwartaal van 80 naar 90 dollar per vat. De bank gaat er nu van uit dat de olie-export uit de Perzische Golf pas eind juni normaliseert, waar eerder nog half mei werd verwacht.

Zolang de Straat van Hormuz moeilijk toegankelijk blijft en onderhandelingen vastlopen, blijft de opwaartse druk op de olieprijs intact. Dat vertaalt zich direct naar hogere inflatie, meer onzekerheid bij centrale banken en nerveus sentiment op de wereldwijde financiële markten.